สัญญาณเตือนเอลนีโญ: ประเทศไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่จากสภาพภูมิอากาศที่แปรปรวน โดยมีการคาดการณ์ว่า สภาวะเอลนีโญ (El Niño) จะเริ่มส่งผลกระทบชัดเจนในช่วงกลางปี 2569 ซึ่งจะส่งผลให้ปริมาณฝนน้อยกว่าปกติและเสี่ยงต่อการเกิดวิกฤตขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรง
จากข้อมูลของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) พบว่าปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 35 แห่ง ณ ต้นฤดูฝนปี 2569 มีแนวโน้มที่น้ำต้นทุนในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออกจะต่ำกว่า 50% ของความจุ
นอกจากนี้ ยังมีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 3 แห่ง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำแม่มอก อ่างเก็บน้ำคลองสียัด และอ่างเก็บน้ำวชิราลงกรณ ที่มีความเสี่ยงปริมาณน้ำจะลดต่ำกว่าเกณฑ์กักเก็บน้ำต่ำสุด (Dead Storage) ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ต้องเฝ้าระวังและวางแผนจัดสรรน้ำอย่างรัดกุมที่สุด
เพื่อรับมือกับภัยแล้งที่กำลังจะมาถึง สทนช. ได้เสนอ “9 มาตรการรับมือฤดูฝนปี 2569” เพื่อเป็นกรอบการดำเนินงานที่ชัดเจนในระดับพื้นที่ โดยหัวใจสำคัญคือการปรับเปลี่ยนแนวทางการบริหารจัดการน้ำให้เป็นแบบ “พลวัต” (Dynamic Operation Curve) ซึ่งเป็นการนำข้อมูลพยากรณ์ฝนล่วงหน้า 6 เดือนมาใช้ในการตัดสินใจ เพื่อให้การกักเก็บน้ำและการระบายน้ำสอดคล้องกับสถานการณ์จริงมากที่สุด
มาตรการที่สำคัญภายใต้แผนนี้ประกอบด้วย:
1. การแจ้งเตือนพื้นที่เสี่ยง: ชี้เป้าพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมและพื้นที่ฝนทิ้งช่วงอย่างแม่นยำ
2. การเตรียมพร้อมโครงสร้าง: ตรวจสอบความมั่นคงของคันกั้นน้ำและประสิทธิภาพของระบบระบายน้ำ
3. การบูรณาการข้อมูล: ร่วมกับกรมชลประทานและ กฟผ. ในการสำรองน้ำต้นทุนไว้ใช้ในช่วงที่ฝนขาดช่วง
4. การสร้างเครือข่าย: เสริมสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนในการเฝ้าระวังภัยด้านน้ำในพื้นที่
ในด้านการเกษตร กรมชลประทานได้ปรับแผนการจัดสรรน้ำสำหรับพื้นที่เพาะปลูกกว่า 15.6 ล้านไร่ทั่วประเทศ โดยเน้นย้ำถึงการ “ใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ” และการวางแผนที่ครอบคลุมถึงมิติเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคงทางอาหาร โดยเฉพาะในลุ่มน้ำเจ้าพระยาและลุ่มน้ำแม่กลองที่จะมีการควบคุมการส่งน้ำให้เป็นไปตามปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่อย่างเคร่งครัด
แม้ว่าในปัจจุบันปริมาณน้ำจะยังเพียงพอสำหรับการผ่านพ้นฤดูแล้งนี้ไปได้ แต่ด้วยแนวโน้มของเอลนีโญที่อาจต่อเนื่องไปจนถึงสิ้นปี 2569 ทุกภาคส่วนจึงจำเป็นต้องร่วมมือกันประหยัดน้ำตั้งแต่วันนี้ เพื่อให้มั่นใจว่าจะมีน้ำสำรองเพียงพอสำหรับการอุปโภคบริโภคและการเพาะปลูกยาวไปจนถึงต้นฤดูฝนปี 2570
หากไม่มีการวางแผนและการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพตั้งแต่วันนี้ วิกฤตการณ์น้ำอาจรุนแรงเกินกว่าจะควบคุมได้ในอนาคต
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
