“เซ็นชื่อครั้งเดียว อาจทำให้คุณกลายเป็นหนี้หลักแสน” คำเตือนนี้ไม่ได้เกินจริง เมื่อพูดถึงการค้ำประกัน สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือการมองว่าเป็นเพียงการช่วยเหลือเพื่อนหรือญาติในยามที่พวกเขาต้องการความช่วยเหลือทางการเงิน
ในแต่ละปี มีคนไทยจำนวนมากที่ต้องกลายเป็น “เหยื่อการค้ำประกัน” โดยไม่ได้ตั้งใจ เพราะขาดความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับภาระผูกพันทางกฎหมายที่มาพร้อมกับการเซ็นชื่อลงในเอกสารค้ำประกัน
บทความนี้จะพาคุณไปรู้เท่าทันเรื่องการค้ำประกัน เพื่อให้คุณสามารถตัดสินใจได้อย่างรอบคอบและปกป้องตัวเองจากความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต
การค้ำประกันคืออะไร ?
การค้ำประกัน หมายถึงสัญญาที่บุคคลหนึ่ง (ผู้ค้ำประกัน) ตกลงกับเจ้าหนี้ว่าหากลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ ผู้ค้ำประกันจะเป็นผู้ชำระหนี้แทน ซึ่งเมื่อลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกร้องหรือฟ้องร้องให้ผู้ค้ำประกันรับผิดชอบแทนได้
การค้ำประกันเปรียบเสมือนการซื้อความไว้ใจ ส่วนใหญ่ผู้ค้ำประกันมักเป็นญาติพี่น้องหรือเพื่อนสนิท และเพราะความไว้ใจนี่เอง เมื่อเกิดการผิดนัดชำระหนี้ จนนำไปสู่การฟ้องร้องและยึดทรัพย์ สายสัมพันธ์ก็มักขาดสะบั้นไปด้วย
กฎหมายค้ำประกันฉบับใหม่ (2558) คุ้มครองผู้ค้ำประกันอย่างไร ?
จากข่าวผู้ค้ำประกันถูกเอาเปรียบจากผู้กู้ ถูกทิ้งให้ชดใช้หนี้แทนจนเกิดความเดือดร้อน จึงนำมาสู่การปรับปรุงกฎหมายค้ำประกันฉบับใหม่ในปี 2558 ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญดังนี้:
1. ผู้ค้ำประกันสามารถจำกัดวงเงินสูงสุดและระยะเวลาในการค้ำประกันได้ ดังนั้นก่อนเซ็นสัญญา ควรตกลงกับลูกหนี้เพื่อกำหนดเพดานการชำระหนี้แทนให้ชัดเจน
2. ผู้ค้ำประกันไม่ต้องรับผิดชอบมูลหนี้ทั้งหมดเหมือนกับลูกหนี้อีกต่อไป ผู้ค้ำประกันจะรับผิดชอบชำระหนี้แทนเฉพาะในส่วนของตน ไม่รวมดอกเบี้ย
3. เจ้าหนี้ต้องแจ้งผู้ค้ำประกันภายใน 60 วัน หากลูกหนี้ผิดนัด เจ้าหนี้ต้องทำหนังสือแจ้งผู้ค้ำประกัน และห้ามเรียกเก็บหนี้จากผู้ค้ำประกันทันที จนกว่าจะเรียกเก็บจากลูกหนี้จนสุดความสามารถแล้ว
ใครสามารถเป็นผู้ค้ำประกันได้บ้าง?
สถาบันการเงินจะวิเคราะห์คุณสมบัติของผู้ค้ำประกัน เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ค้ำประกันมีศักยภาพเพียงพอในการชำระหนี้แทนได้ โดยทั่วไปผู้ค้ำประกันต้องมีคุณสมบัติดังนี้
– อายุ 20 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และไม่เกิน 65 ปี
– มีรายได้จากการประกอบอาชีพที่มั่นคง
– มีที่อยู่ที่สามารถติดต่อได้
– ไม่มีประวัติเครดิตเสียในข้อมูลเครดิตบูโร
ทั้งนี้ คุณสมบัติอาจแตกต่างกันไปตามที่แต่ละสถาบันการเงินกำหนด ควรสอบถามเงื่อนไขกับสถาบันการเงินที่เกี่ยวข้องก่อนเสมอ
7 ข้อควรรู้ก่อนเซ็นค้ำประกัน
1. การค้ำประกันต้องมีขอบเขตชัดเจน
อ่านสัญญาให้ละเอียด โดยเฉพาะการกำหนดวงเงินความรับผิดแทนลูกหนี้ตัวจริง กฎหมายกำหนดให้ต้องระบุจำนวนเงินที่ต้องรับผิดชอบอย่างชัดเจน และจำกัดความรับผิดชอบตามที่ระบุไว้ในสัญญาเท่านั้น
2. สัญญาที่ระบุให้เป็นลูกหนี้ร่วมถือเป็นโมฆะ
สัญญาที่ระบุว่าผู้ค้ำประกันต้องรับผิดชอบหนี้ร่วมกับลูกหนี้จะไม่มีผลบังคับใช้ หากลูกหนี้ไม่สามารถจ่ายหนี้ได้ เจ้าหนี้ต้องพยายามเรียกเก็บหนี้จากลูกหนี้ตัวจริงให้ถึงที่สุดก่อน จึงจะมีสิทธิเรียกร้องให้ผู้ค้ำประกันชดใช้แทน
3. สัญญาที่เป็นภาระเกินสมควรถือเป็นโมฆะ
สัญญาที่กำหนดให้ผู้ค้ำประกันรับภาระหนี้เกินกว่าขอบเขตที่กฎหมายกำหนด และทำให้ผู้ค้ำประกันเสียเปรียบอย่างไม่เป็นธรรม จะไม่สามารถนำมาบังคับใช้ได้
4. ผู้ค้ำไม่ต้องจ่ายดอกเบี้ย หากเจ้าหนี้ไม่แจ้งภายใน 60 วัน
เมื่อลูกหนี้ผิดนัดชำระหนี้ เจ้าหนี้ต้องทำหนังสือแจ้งผู้ค้ำประกันภายใน 60 วันนับจากวันที่ลูกหนี้ผิดนัด หากเกินกำหนดแล้วไม่ได้รับการแจ้ง ผู้ค้ำประกันไม่ต้องรับผิดชอบดอกเบี้ยและค่าทวงถาม
5. ข้อตกลงที่เป็นประโยชน์กับลูกหนี้มีผลต่อผู้ค้ำด้วย
ข้อตกลงที่เป็นประโยชน์กับลูกหนี้ เช่น การลดหนี้ จะมีผลต่อผู้ค้ำประกันด้วย ทำให้ความรับผิดชอบของผู้ค้ำประกันลดลงตามไปด้วย แต่ข้อตกลงที่ส่งผลเสียกับลูกหนี้จะถือเป็นโมฆะสำหรับผู้ค้ำประกัน
6. ผู้ค้ำหมดความรับผิดชอบ หากเจ้าหนี้ขยายเวลาผ่อนชำระ
หากเจ้าหนี้ขยายเวลาผ่อนชำระให้กับลูกหนี้ เช่น การปรับโครงสร้างหนี้ ผู้ค้ำประกันจะพ้นจากความรับผิดชอบต่อหนี้นั้นโดยอัตโนมัติ และห้ามทำข้อตกลงล่วงหน้าให้ผู้ค้ำประกันยังคงสถานะเป็นผู้ค้ำประกันต่อไปหลังการขยายเวลาชำระหนี้
7. หากจ่ายหนี้แทนแล้ว มีสิทธิเรียกร้องเงินคืนจากลูกหนี้ตัวจริง
เมื่อผู้ค้ำประกันชดใช้หนี้แทนลูกหนี้แล้ว มีสิทธิฟ้องร้องเรียกเงินคืนจากลูกหนี้ได้ ทั้งเงินต้น ดอกเบี้ย ค่าเสียหาย และค่าธรรมเนียมอื่นๆ ที่ได้จ่ายไปในฐานะผู้ค้ำประกัน
การค้ำประกันไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย การลงนามในสัญญาค้ำประกันอาจนำไปสู่ความรับผิดชอบทางการเงินที่มากมาย แม้จะมีกฎหมายคุ้มครองผู้ค้ำประกันมากขึ้น แต่การไตร่ตรองอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจก็เป็นสิ่งสำคัญที่สุด
ก่อนจะตกลงค้ำประกันให้ใคร ควรพิจารณาให้ดีว่าผู้กู้มีความสามารถในการชำระหนี้จริงหรือไม่ และตัวคุณเองพร้อมที่จะรับความเสี่ยงหากต้องชำระหนี้แทนหรือไม่ การเป็นคนมีน้ำใจช่วยเหลือผู้อื่นเป็นสิ่งดี แต่ความรอบคอบในเรื่องการเงินก็เป็นสิ่งจำเป็นเช่นกัน
พบกับ “โคชหนุ่ม” และ “ทิน โชคกมลกิจ” ได้ใน “เงินทองของจริง” ทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 8.30-8.40 น. ทางช่อง 7HD กด 35 และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
รับชมผ่าน YouTube ได้ที่ https://youtu.be/Xh6QWdndTfI?si=TbSmOppQl8jls3_a
