ตลาดสด: การเริ่มต้นทำธุรกิจตลาดสดอาจดูเป็นโมเดลที่สร้างรายได้ประจำอย่างมั่นคง แต่ในความเป็นจริง การบริหารตลาดสดให้ประสบความสำเร็จและคืนทุนได้จริงนั้นมีรายละเอียดซับซ้อนกว่าที่หลายคนคิด บทความนี้ได้สรุปและถอดบทเรียนสำคัญจาก คุณจู พิชานันต์ คุปต์อัครภิญโญ เจ้าของเสนีย์ฟู้ด มาร์เก็ต (Saenee Food Market) ผ่านรายการ เงินทองของจริง ดำเนินรายการโดยคุณถิ่นโชค กมลกิจ ซึ่งได้ถ่ายทอดประสบการณ์ตรงเกี่ยวกับหัวใจสำคัญในการทำตลาดสด
1. การจัดสรรเงินทุน 4 ส่วนหลัก ป้องกันความเสี่ยงเงินช็อต
ในการเริ่มต้นสร้างตลาดสด การมีเงินทุนก้อนเดียวเพื่อใช้ก่อสร้างเพียงอย่างเดียวถือเป็นข้อผิดพลาดที่เสี่ยงสูง ผู้ประกอบการจำเป็นต้องแบ่งเงินทุนออกเป็น 4 ส่วนสำคัญ เพื่อให้ธุรกิจหมุนเวียนได้อย่างสะดุดน้อยที่สุด:
- ส่วนที่ 1: งบก่อสร้างและการตลาดก่อนเปิด เป็นค่าใช้จ่ายในการตกแต่ง ก่อสร้าง และทำประชาสัมพันธ์ล่วงหน้าก่อนวันเปิดบริการจริง
- ส่วนที่ 2: ค่าใช้จ่ายบริหารจัดการโครงการ เงินสำหรับใช้ดำเนินงานและดูแลระบบภายในตลาดรายเดือน
- ส่วนที่ 3: งบการตลาดส่งเสริมการขาย สำหรับทำโปรโมชั่น ลด แลก แจก แถม หรือการแจกวอยเชอร์ เพื่อดึงดูดให้ผู้บริโภคเข้ามาเดินใช้บริการในตลาดอย่างต่อเนื่อง
- ส่วนที่ 4: เงินทุนหมุนเวียนสำรอง (ปัจจัยชี้ชะตา) เป็นส่วนสำคัญที่สุดที่ผู้ประกอบการมักมองข้ามเพราะคิดว่าเปิดมาแล้วแผงจะเต็มทันที แต่ในความเป็นจริง ทุกตลาดจะมีอัตราแผงว่างเฉลี่ยอยู่ที่ 5% ถึง 20% เสมอ จากการย้ายถิ่นฐานหรือเปลี่ยนหน้าของพ่อค้าแม่ค้า การเตรียมเงินทุนหมุนเวียนสำรองไว้จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง
2. การคำนวณต้นทุนและการหาจุดคุ้มทุน (Break-even Point)
การวางแผนทางการเงินของธุรกิจตลาดสดจำเป็นต้องคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ โดยแบ่งออกเป็น 2 ก้อนหลัก:
- ต้นทุนตั้งต้น (Fixed Costs): คิดจากค่าเช่าที่ดินระยะยาวและค่าก่อสร้าง เช่น หากลงทุนก่อสร้าง 30 ล้านบาท บนสัญญาเช่าที่ดิน 15 ปี ให้นำยอดเงินก่อสร้าง 30 ล้านบาท หารด้วย 15 ปี เพื่อคำนวณเป็นต้นทุนเฉลี่ยต่อปีและต่อเดือน
- ต้นทุนหมุนเวียนรายเดือน (Operating Costs): ได้แก่ เงินเดือนพนักงาน ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าเก็บขยะ และค่าใช้จ่ายจิปาถะต่างๆ
เมื่อนำต้นทุนทั้งสองส่วนมารวมกันและบวกกำไรที่ต้องการ ผู้ประกอบการต้อง ตั้งสมมติฐานว่าตลาดมีแผงว่างอย่างน้อย 20% เสมอ หากคำนวณโดยคิดว่าแผงเต็ม 100% เมื่อเกิดเหตุแผงว่างจริงขึ้นมา อาจทำให้ขาดสภาพคล่องจนไม่มีเงินจ่ายเงินเดือนพนักงานได้
สำหรับ ระยะเวลาในการคืนทุน (Break-even) จะแบ่งตามกรรมสิทธิ์ในที่ดิน:
- กรณีเป็นเจ้าของที่ดินเอง: หากบริหารจัดการไม่ผิดพลาด จะใช้เวลาคืนทุน ไม่เกิน 3 ปี
- กรณีเช่าที่ดินผู้อื่น: จะใช้เวลาคืนทุนประมาณ 5 ถึง 10 ปี ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และปัจจัยแวดล้อม
3. ทำเลและสัดส่วนพื้นที่ “ที่จอดรถ” ปัจจัยชี้ชะตาความรอด
ข้อผิดพลาดร้ายแรงของการทำตลาดสดคือการละเลยพื้นที่จอดรถ ตลาดสดที่ไม่จัดสรรที่จอดรถให้เพียงพอมักมีโอกาสล้มเหลวสูงมาก เนื่องจากลูกค้าไม่ได้รับความสะดวกในการเดินทางมาจับจ่ายใช้สอย และผู้ประกอบการไม่ควรหวังพึ่งพาเพียงแค่กลุ่มคนที่เดินมาจากที่พักหรือคอนโดมิเนียมใกล้เคียงเท่านั้น
หลักการจัดสรรพื้นที่ที่เหมาะสม ควรแบ่งสัดส่วนอย่างน้อย พื้นที่ตลาด 70% และพื้นที่จอดรถ 30% ตัวอย่างเช่น ตลาดเสนีฟู้ดที่มีแผงค้าประมาณ 100 แผง ต้องจัดเตรียมพื้นที่จอดรถรองรับได้อย่างน้อย 60 คันขึ้นไป ยิ่งที่จอดรถกว้างขวางและเข้าออกสะดวก ยิ่งช่วยเพิ่มโอกาสให้ลูกค้าเข้ามาใช้บริการและช่วยให้แม่ค้าขายของได้มากขึ้น
การสร้างตลาดสดให้ประสบความสำเร็จและสร้างรายได้ยั่งยืน ไม่ได้อาศัยเพียงแค่งบประมาณในการสร้างแผงค้า แต่ต้องวางแผนเงินทุนหมุนเวียนให้รัดกุม คำนวณจุดคุ้มทุนโดยเผื่อความเสี่ยงแผงว่าง 20% และให้ความสำคัญกับพื้นที่จอดรถเพื่อสร้างความสะดวกสบายแก่ผู้มาใช้บริการสูงสุด
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 08.20 – 08.30 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 09.10 – 09.20 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital






