วิกฤตปุ๋ยโลกปะทุ: สงครามในภูมิภาคตะวันออกกลางที่กำลังทวีความรุนแรงขึ้นในขณะนี้ ไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่ราคาน้ำมันที่ผันผวนเท่านั้น แต่กำลังลุกลามเข้าสู่ “ความมั่นคงอาหารโลก” อย่างน่ากังวล 

เมื่อเส้นทางการค้าสำคัญอย่าง ช่องแคบฮอร์มุซ ถูกบีบจนการขนส่งสินค้าโภคภัณฑ์หยุดชะงัก ส่งผลให้เกิดภาวะขาดแคลนและอุปทานตึงตัวในตลาดปุ๋ย จนรัฐบาลทั่วโลกต้องเร่งกวาดซื้อและกักตุนวัตถุดิบก่อนถึงฤดูเพาะปลูก

“ปุ๋ย” ถือเป็นปัจจัยพื้นฐานที่มีความเชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับราคาพลังงาน เนื่องจากก๊าซธรรมชาติเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตสารอาหารสำหรับพืชหลัก เช่น ข้าวโพด และข้าวสาลี การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานระหว่างอิหร่าน สหรัฐฯ และอิสราเอล ทำให้ ราคายูเรีย ซึ่งเป็นปุ๋ยไนโตรเจนที่ใช้แพร่หลายที่สุดพุ่งสูงขึ้นทันที 

นักวิเคราะห์มองว่าสถานการณ์ครั้งนี้ “อันตรายกว่า” เมื่อครั้งรัสเซียบุกยูเครนในปี 2022 เพราะภูมิภาคตะวันออกกลางครองสัดส่วนการส่งออกยูเรียมากกว่า 1 ใน 3 ของโลก และเกือบครึ่งหนึ่งของการค้ากำมะถันซึ่งเป็นวัตถุดิบผลิตปุ๋ยฟอสเฟตก็ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

สถานการณ์ที่เกิดขึ้นทำให้เกิดการแข่งขัน “แย่งชิงปุ๋ย” ไปทั่วทุกมุมโลก อินเดีย ในฐานะผู้ซื้อยูเรียรายใหญ่ที่สุดกำลังเผชิญแรงกดดันหนักจนโรงงานบางแห่งต้องหยุดเดินเครื่องเพราะขาดแคลนก๊าซ และต้องเร่งหาซัพพลายใหม่จากจีน 

ขณะที่ บราซิล เร่งนำเข้าจากโมร็อกโกและผ่านกฎหมายลดภาษีวัตถุดิบเคมี ทางด้าน สหรัฐอเมริกา ภายใต้รัฐบาลทรัมป์ได้ตัดสินใจยกเลิกการคว่ำบาตรปุ๋ยจากเวเนซุเอลาเพื่อลดภาระให้เกษตรกรอเมริกันที่ต้องเผชิญกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น นอกจากนี้ ประเทศมหาอำนาจอย่าง จีนและรัสเซีย เริ่มใช้มาตรการจำกัดการส่งออกเพื่อรักษาความมั่นคงภายในประเทศ

ผลกระทบจากราคาปุ๋ยที่พุ่งสูงนี้กำลังผลักดันให้ ราคาอาหารโลก มีแนวโน้มแพงขึ้นอีกครั้ง ซึ่งจะซ้ำเติมภาวะเงินเฟ้อที่เพิ่งเริ่มคลี่คลาย หากสงครามยังคงยืดเยื้อไปจนถึงกลางปี ประเทศผู้ผลิตพืชรายใหญ่อย่างสหรัฐฯ บราซิล และอินเดีย จะต้องเผชิญกับต้นทุนที่บีบคั้นกำไรอย่างรุนแรง 

ทั้งนี้ นักวิเคราะห์จาก Eurasia Group ระบุว่า “จีน” อาจเป็นผู้ชนะเพียงรายเดียวในวิกฤตนี้ เนื่องจากเป็นผู้ผลิตยูเรียรายใหญ่ที่สุดที่มีอำนาจในการควบคุมการส่งออก ซึ่งช่วยปกป้องระบบเกษตรของตนเองพร้อมกับสร้างแรงกดดันต่อประเทศอื่นได้ในเวลาเดียวกัน

พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง” 
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital