ปุ๋ยและถั่วเหลือง: ในโลกที่กำลังเผชิญกับความผันผวนจาก สงครามอิหร่าน อำนาจของจีนไม่ได้ถูกจำกัดอยู่เพียงแค่เทคโนโลยีหรือแร่หายากอีกต่อไป แต่กำลังขยายเข้าสู่ภาคการเกษตรอย่างเต็มตัวผ่านไพ่ใบใหม่นั่นคือ “ปุ๋ยและถั่วเหลือง”
วิกฤตการณ์ใน ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงสำคัญไม่ได้ส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันเท่านั้น แต่ยังรวมถึงวัตถุดิบในการผลิตปุ๋ยที่ทำให้ต้นทุนการเกษตรทั่วโลกพุ่งสูงขึ้นทันที
แรงกระแทกจากราคาปุ๋ยที่สูงขึ้นส่งผลให้เกษตรกรทั่วโลก รวมถึงในสหรัฐอเมริกา ต้องปรับเปลี่ยนแผนการเพาะปลูก โดยหันมาปลูก ถั่วเหลือง แทนพืชชนิดอื่นอย่างข้าวโพดหรือข้าวสาลี เนื่องจากถั่วเหลืองใช้ปุ๋ยน้อยกว่าและคุ้มค่ากว่าในเชิงต้นทุน
แต่ประเด็นที่น่าสนใจคือ ยิ่งโลกปลูกถั่วเหลืองมากขึ้นเท่าใด ก็ยิ่งหนีไม่พ้นการพึ่งพา ตลาดจีน ซึ่งเป็นผู้ซื้อรายใหญ่ที่สุดของโลกมากขึ้นเท่านั้น จีนจึงกุมอำนาจไว้ในมือทั้งสองด้าน คือการเป็นผู้คุม “ต้นทุน” ผ่านการผลิตปุ๋ย และการเป็นผู้คุม “รายได้” ในฐานะตลาดปลายทางของผลผลิตเกษตร
ข้อมูลในเดือนมีนาคม 2569 สะท้อนให้เห็นว่า จีนให้ความสำคัญกับ ความมั่นคงภายใน เป็นลำดับแรก โดยมีการนำเข้าเพิ่มขึ้นถึง 27.8% ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบหลายปี
โดยเฉพาะมูลค่าการนำเข้าปุ๋ยที่พุ่งสูงเกือบ 59% เพื่อสำรองทรัพยากรท่ามกลางราคาตลาดโลกที่ผันผวน จีนไม่จำเป็นต้องใช้ท่าทีแข็งกร้าว แต่ใช้อำนาจจากการถือครองทรัพยากรและการเลือกจังหวะในการปล่อยสินค้าออกจากคลังสำรองเพื่อสร้างอำนาจต่อรองทางการเมืองและเศรษฐกิจ
สำหรับประเทศไทย วิกฤตนี้สะท้อนถึงจุดอ่อนสำคัญในภาคเกษตรกรรม เนื่องจากไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าปุ๋ยเคมีสูงถึง 5–6 ล้านตันต่อปี และส่วนใหญ่เชื่อมโยงกับตะวันออกกลาง
ในยามวิกฤต ไทยยังขาดเครื่องมือที่ทรงพลังในการจัดการอุปทานได้เหมือนจีนที่สามารถปล่อยปุ๋ยจากคลังสำรองรัฐเข้าสู่ตลาดได้ทันที ความเสี่ยงของไทยจึงไม่ใช่แค่เรื่องราคา แต่คือ ความต่อเนื่องของอุปทาน
ปุ๋ยและถั่วเหลืองได้กลายเป็น ทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ ที่เปลี่ยนสมการอำนาจโลกจากภาคอุตสาหกรรมมาสู่ภาคอาหาร ทางออกที่สำคัญของไทยคือการสร้าง กลไกสำรองปุ๋ยเชิงยุทธศาสตร์ ที่ใช้งานได้จริง ควบคู่ไปกับการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรให้เป็นแบรนด์พรีเมียม เพื่อลดการพึ่งพาปัจจัยภายนอกและสร้างความมั่งคั่งที่ยั่งยืนในระยะยาว
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
