จีนพัฒนา AI: ในปัจจุบัน “น้ำเสีย” จากภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมกลายเป็นหนึ่งในภัยคุกคามที่สำคัญต่อระบบนิเวศ เนื่องจากมีการปนเปื้อนของ “ไนเตรต” (Nitrate) ในปริมาณมหาศาล สารปนเปื้อนเหล่านี้หากถูกปล่อยสู่แหล่งน้ำจะกระตุ้นให้เกิด “ปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่ง” ซึ่งทำให้ออกซิเจนในน้ำลดลงจนสิ่งมีชีวิตไม่สามารถอาศัยอยู่ได้
อีกทั้งยังส่งผลเสียต่อสุขภาพของมนุษย์หากมีการปนเปื้อนในน้ำบาดาล อย่างไรก็ตาม ทีมนักวิจัยจากประเทศจีนได้ค้นพบวิธีเปลี่ยนมลพิษเหล่านี้ให้กลายเป็นทรัพยากรที่มีค่าด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ทีมนักวิจัยนำโดย ฮาน ลิลี่ จากสถาบันวิจัยโครงสร้างสสารฝูเจี้ยน ภายใต้สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน ได้พัฒนาสิ่งที่เรียกว่า “ตัวเร่งปฏิกิริยาอะตอมคู่” (Dual-atom catalyst หรือ DAC) เพื่อใช้ในกระบวนการเปลี่ยนไนเตรตในน้ำเสียให้กลายเป็น “แอมโมเนีย” สำหรับผลิตปุ๋ย
ความโดดเด่นของนวัตกรรมนี้คือการใช้ AI และการเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning) มาช่วยในการค้นหาและออกแบบคู่โลหะที่เหมาะสมที่สุดจากธาตุหายากต่าง ๆ เช่น อิตเทรียมและสแกนเดียม ซึ่งช่วยลดระยะเวลาในการลองผิดลองถูกในห้องปฏิบัติการได้อย่างมหาศาล
กระบวนการนี้ทำงานผ่านเทคโนโลยี การรีดักชันด้วยเคมีไฟฟ้า (Electrochemical reduction) ที่สามารถดำเนินการได้ในอุณหภูมิห้อง ซึ่งแตกต่างและล้ำหน้ากว่ากระบวนการ “ฮาเบอร์-บ็อช” (Haber-Bosch) ที่ใช้ผลิตแอมโมเนียในปัจจุบัน
เนื่องจากวิธีดั้งเดิมต้องใช้ความร้อนและแรงดันสูง รวมถึงต้องพึ่งพาก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิง ส่งผลให้ต้องบริโภคพลังงานสูงถึง 1-2% ของการใช้พลังงานทั่วโลก แต่นวัตกรรมใหม่จากจีนนี้ช่วยให้การใช้พลังงานต่ำลงอย่างมาก
ผลการทดสอบแสดงให้เห็นว่า ตัวเร่งปฏิกิริยาที่พัฒนาโดย AI นี้มี ประสิทธิภาพสูงกว่าแบบเดิมถึง 3 เท่า และมีความสามารถในการรับโหลดโลหะสูงกว่ามาตรฐานเดิมมากกว่า 4 เท่า แอมโมเนียที่สกัดได้จะถูกนำไปผสมกับคาร์บอนไดออกไซด์เพื่อผลิตเป็น “ปุ๋ยยูเรีย” สำหรับใช้ในภาคเกษตรกรรมต่อไป นับเป็นการสร้าง เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่เปลี่ยนมลพิษให้เป็นสารบำรุงพืชได้อย่างยั่งยืน
การค้นพบนี้นอกจากจะช่วยแก้ปัญหามลพิษทางน้ำแล้ว ยังเป็น “ตัวเปลี่ยนเกม” สำหรับความมั่นคงทางอาหารของโลก เนื่องจากช่วยลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิลและวัตถุดิบนำเข้า ท่ามกลางสถานการณ์ราคาปุ๋ยทั่วโลกที่ผันผวนตามราคาก๊าซธรรมชาติและปัญหาภูมิรัฐศาสตร์
แม้ว่าปัจจุบันความสำเร็จนี้จะยังคงอยู่ในระดับห้องปฏิบัติการ แต่เทคโนโลยีดังกล่าวถือเป็นความหวังใหม่ในการสร้างซัพพลายเชนปุ๋ยที่แข็งแกร่งและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในอนาคต
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
