จีนเปิดเกมใหญ่: ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจโลกที่สหรัฐอเมริกาหันไปใช้แนวทาง “กีดกันทางการค้า” และตั้งกำแพงภาษีมากขึ้น จีนได้ดำเนินเกมรุก “การค้าเพื่ออิทธิพล” ครั้งใหญ่ด้วยการประกาศนโยบายยกเลิกภาษีนำเข้าสำหรับ 53 ประเทศในแอฟริกา 

ซึ่งถือเป็นยุทธศาสตร์สำคัญที่มุ่งหวังทั้งการขยายอำนาจทางการเมืองและสร้างความมั่นคงทางทรัพยากรไปพร้อมกัน

มาตรการสิทธิพิเศษทางการค้านี้ เริ่มทยอยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันศุกร์ที่ 1 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป และมีกำหนดดำเนินการต่อเนื่องไปจนถึงเดือนเมษายน 2028 

โดยเป็นการขยายความช่วยเหลือจากเดิมที่จีนเคยยกเลิกภาษีให้แก่ 33 ประเทศที่พัฒนาน้อยที่สุดในแอฟริกามาตั้งแต่ปลายปี 2024 ครอบคลุมไปถึงกลุ่มประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่อย่างไนจีเรียและแอฟริกาใต้ นโยบายนี้จะครอบคลุมเกือบทุกประเทศในทวีปแอฟริกา ยกเว้นเพียง “เอสวาตินี” ซึ่งยังคงมีความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวัน

เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: แหล่งวัตถุดิบและการผนวกเศรษฐกิจ ในมุมมองของปักกิ่ง การเปิดประตูการค้าแบบไร้ภาษีคือการล็อกแหล่งวัตถุดิบสำคัญอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่น้ำมันดิบจากแองโกลา ซึ่งคิดเป็น 5% ของการนำเข้าน้ำมันทั้งหมดของจีน ไปจนถึงแร่หายาก เช่น ดิสโพรเซียมจากนามิเบีย 

.

นอกจากนี้ นักวิเคราะห์ยังระบุว่าเป้าหมายที่แท้จริงคือการผนวกเศรษฐกิจแอฟริกาเข้ากับโครงสร้างเศรษฐกิจของจีน เพื่อลดทอนผลกระทบจากนโยบายสกัดกั้นของชาติตะวันตก ซึ่งมีความสอดคล้องกับโครงการ Belt and Road Initiative ที่จีนทุ่มเงินลงทุนในแอฟริกาไปแล้วกว่า 2.13 แสนล้านดอลลาร์

โอกาสและความหวังของชาวแอฟริกัน ผู้นำในหลายประเทศแอฟริกาต่างขานรับนโยบายนี้อย่างกระตือรือร้น เช่น เคนยาที่ได้เริ่มต้นส่งออกสินค้าเกษตร อาทิ อะโวคาโด กาแฟ และถั่ว แบบปลอดภาษีเที่ยวแรกผ่านเมืองท่ามอมบาซาไปยังจีนเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา

โดยรองประธานาธิบดีเคนยากล่าวว่านี่คือหนทางสร้างความมั่งคั่งที่แน่นอนให้กับเกษตรกรและผู้ส่งออกหลายล้านราย ขณะที่ประธานาธิบดีกานามองว่าจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับสินค้าอย่างโกโก้และสิ่งทอ

ความท้าทายและข้อกังวลที่ยังคงอยู่ อย่างไรก็ตาม เส้นทางนี้ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ เพราะแอฟริกายังประสบปัญหาโครงสร้างพื้นฐานที่ด้อยพัฒนาซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการส่งออกจริง นอกจากนี้ยังมีประเด็นเรื่อง “ดุลการค้า” ที่เหลื่อมล้ำอย่างมาก 

โดยในปี 2025 จีนเกินดุลการค้ากับแอฟริกาสูงถึง 1.02 แสนล้านดอลลาร์ และยังมีความกังวลว่าจีนจะใช้โอกาสนี้ในการระบายสินค้าส่วนเกินจากกำลังการผลิตภายในประเทศ โดยเฉพาะอุปกรณ์พลังงานหมุนเวียนเข้าไปยังตลาดแอฟริกามากขึ้น

นโยบาย “การเก็บภาษีเป็นศูนย์” ของจีนในครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงเรื่องของการค้าเสรี แต่คือการเดินหมากทางการเมืองและเศรษฐกิจระดับโลกเพื่อสร้างพันธมิตรที่เหนียวแน่นในแอฟริกา ท่ามกลางกระแสโลกที่กำลังแบ่งขั้วทางการค้าอย่างชัดเจน

พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง” 
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital