เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2568 ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า “งบประมาณปี 69” ได้ผ่านการพิจารณาแล้ว งบประมาณครั้งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการกระตุ้นและประคับประคองเศรษฐกิจของประเทศไทย
ภาพรวมงบประมาณปี 2569
งบประมาณรายจ่ายในปี 2569 มีวงเงินทั้งสิ้น 3.78 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนเพียง 27,900 ล้านบาท หรือคิดเป็น 0.7% เท่านั้น โดยจำแนกรายละเอียดได้ดังนี้
– รายจ่ายประจำ 2.65 ล้านล้านบาท
– รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง 1.23 แสนล้านบาท
– รายจ่ายลงทุน 8.64 แสนล้านบาท
– รายจ่ายชำระคืนต้นเงินกู้ 1.4 แสนล้านบาท
แหล่งที่มาของเงินงบประมาณ
วงเงิน 3.78 ล้านล้านบาทนี้มาจาก 2 แหล่งหลัก
1. รายได้ของรัฐบาล ประมาณ 2.9 ล้านล้านบาท (จากภาษีและรายได้อื่น ๆ )
2. การกู้เพื่อชดเชยการขาดดุลงบประมาณ 8.6 แสนล้านบาท
การกู้ชดเชยการขาดดุลครั้งนี้นับเป็นการกู้ที่หนักขึ้นเรื่อย ๆ และใกล้เต็มเพดานที่กฎหมายกำหนดแล้ว
การจัดสรรงบประมาณตามกลุ่มรายจ่าย
งบประมาณปี 2569 ถูกจัดสรรออกเป็น 7 กลุ่มหลัก
1. งบประมาณรายจ่ายงบกลาง ประมาณ 6 แสนล้านบาท
2. งบประมาณรายจ่ายของหน่วยรับงบประมาณ ประมาณ 1 ล้านล้านบาท
3. งบประมาณรายจ่ายบูรณาการ ประมาณ 9 หมื่นล้านบาท
4. งบประมาณรายจ่ายบุคลากร ประมาณ 8 แสนล้านบาท
5. งบประมาณรายจ่ายสำหรับทุนหมุนเวียน ประมาณ 2 แสนล้านบาท
6. งบประมาณรายจ่ายเพื่อการชำระหนี้ภาครัฐ ประมาณ 4 แสนล้านบาท
7. งบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง ประมาณ 1 แสนล้านบาท
จุดที่น่าสังเกตคือ การเพิ่มเติมงบประมาณรายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลังในปีงบประมาณ 2569 ซึ่งในปีก่อนหน้านี้ไม่ได้มีการตั้งงบประมาณในส่วนนี้ไว้
ความท้าทายของรายจ่ายลงทุน
สำนักงบประมาณของรัฐสภา (PBO) ได้ตั้งข้อสังเกตประเด็นสำคัญคือ รายจ่ายลงทุนลดลงจากปีก่อนหน้าถึง 7.3% ทั้งที่รายจ่ายลงทุนถือเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย
แม้ว่ารายจ่ายลงทุนจะคิดเป็น 22.9% ของวงเงินงบประมาณรายจ่าย ซึ่งมีสัดส่วนไม่น้อยกว่า 20% ตามกรอบวินัยการเงินการคลังที่ภาครัฐกำหนด แต่รัฐบาลอาจพิจารณาแก้ไขกฎหมายเพิ่มเติมเพื่อกำหนดให้รายจ่ายลงทุนมีสัดส่วนอย่างน้อย 25% ของงบประมาณรายจ่ายประจำปี
ผลกระทบต่อ GDP
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า รายจ่ายลงทุนที่เพิ่มขึ้นทุก 1 บาท จะช่วยให้ GDP เพิ่มขึ้น 0.14 บาท ในทางกลับกัน หากลดรายจ่ายลงทุน 1 บาท จะทำให้ GDP หายไป 0.14 บาท
ปัจจัยความสำเร็จในการกระตุ้นเศรษฐกิจ
แม้ว่างบประมาณปี 2569 จะเพิ่มไม่มาก แต่ถือเป็นงบก้อนใหญ่ที่สำคัญ การที่งบประมาณจะกระตุ้นเศรษฐกิจได้แค่ไหนขึ้นอยู่กับ 2 ประเด็นหลัก
1. คุณภาพในการใช้เงิน
การใช้งบประมาณต้องสร้างตัวทวีคูณกับเศรษฐกิจและมีความยั่งยืน รัฐสามารถใช้งบพัฒนาทักษะแรงงาน สร้างงาน และกระจายรายได้สู่ภูมิภาค เพื่อให้เกิดการเติบโตที่ยั่งยืน
2. การเบิกจ่ายที่เต็มประสิทธิภาพ
การนำเงินไปกระตุ้นเศรษฐกิจไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่ปริมาณ แต่ขึ้นอยู่กับคุณภาพและความสามารถในการเบิกจ่ายให้เต็มที่
ข้อพิจารณาสำหรับอนาคต
เศรษฐกิจไทยพึ่งพามาตรการระยะสั้นมาโดยตลอดหลังเกิดการระบาดของโควิด ในระยะหลังๆ การกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยนโยบายระยะสั้นมีประสิทธิผลลดลง หมายความว่า ใส่เข้าไป 1 บาทแต่กลับกระตุ้น GDP ได้น้อยลง
ดังนั้น จึงเกิดแนวคิดที่ว่า เราควรเปลี่ยนแปลงแนวทางไปสู่การสร้าง GDP ได้ในระยะยาวมากกว่าการพึ่งพามาตรการระยะสั้น
งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 จึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ประชาชนไทยต้องจับตามองความเคลื่อนไหวของรัฐบาลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการใช้งบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจของประเทศ
พบกับ “โคชหนุ่ม” และ “ทิน โชคกมลกิจ” ได้ใน “เงินทองของจริง” ทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 8.30 – 8.40 น. ทางช่อง 7HD กด 35 และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
รับชมผ่าน YouTube ได้ที่ https://youtu.be/P_i2KYcynKg?si=DRFoA3rwYFL1u-Mg
