AI ก็ทำแทนไม่ได้: ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามาเปลี่ยนโฉมหน้าการทำงานในสายงานการเงินและบัญชีอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่การวิเคราะห์ข้อมูลปริมาณมหาศาล การจัดทำรายงานทางการเงินโดยอัตโนมัติ ไปจนถึงการช่วยคาดการณ์แนวโน้มธุรกิจในอนาคต ความสามารถเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามที่หลายคนสงสัยว่า สักวันหนึ่ง AI จะเข้ามาแทนที่ตำแหน่งผู้บริหารการเงินระดับสูงอย่าง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายการเงิน (CFO) ได้หรือไม่
อย่างไรก็ตาม ผลการสำรวจจากองค์กรระดับโลกอย่าง EY และ CFA Institute ให้คำตอบที่ค่อนข้างชัดเจนไปในทิศทางเดียวกันว่า แม้ AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานได้อย่างมหาศาล แต่ก็ยังไม่สามารถทดแทน “ทักษะความเป็นมนุษย์” ซึ่งเป็นแก่นสำคัญของการเป็นผู้นำด้านการเงินในยุคปัจจุบันได้
ในอดีต บทบาทของ CFO อาจถูกมองว่าจำกัดอยู่เพียงการดูแลตัวเลข ควบคุมงบประมาณ และจัดทำงบการเงินให้ถูกต้องตามมาตรฐาน แต่ในโลกธุรกิจปัจจุบัน บทบาทดังกล่าวได้ขยายกว้างขึ้นอย่างมาก CFO ยุคใหม่ต้องทำหน้าที่เป็น พันธมิตรเชิงกลยุทธ์ (strategic partner) ขององค์กร ซึ่งหมายความว่าต้องใช้การคิดวิเคราะห์เชิงลึกในการประเมินโอกาสทางธุรกิจควบคู่ไปกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจที่จะส่งผลต่อทิศทางและการเติบโตขององค์กรในระยะยาว
แม้ AI จะสามารถประมวลผลข้อมูลจำนวนมากได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ แต่เมื่อถึงจุดที่ต้องตัดสินใจในสถานการณ์ที่ซับซ้อน ซึ่งมีตัวแปรและบริบททางธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้อง สิ่งที่จำเป็นคือวิจารณญาณ ประสบการณ์ และความเข้าใจในภาพรวมของธุรกิจ ซึ่งยังคงเป็นสิ่งที่เทคโนโลยีในปัจจุบันไม่สามารถทดแทนได้อย่างสมบูรณ์
หนึ่งในทักษะสำคัญที่ผู้บริหารการเงินยุคใหม่จำเป็นต้องมีคือ การสื่อสารและการเล่าเรื่องด้วยข้อมูล หรือที่เรียกว่า Data Storytelling นั่นคือความสามารถในการแปลงข้อมูลตัวเลขที่ซับซ้อนให้กลายเป็นเรื่องราวที่เข้าใจง่าย เพื่อให้ผู้บริหารระดับสูง นักลงทุน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มต่าง ๆ สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ ภาวะผู้นำ การสร้างความไว้วางใจภายในทีม และความสามารถในการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลง ยังเป็นคุณสมบัติสำคัญที่ช่วยให้องค์กรสามารถนำ AI เข้ามาใช้งานร่วมกับทีมงานได้อย่างราบรื่นและเกิดประโยชน์สูงสุด เพราะการนำเทคโนโลยีใหม่เข้ามาใช้ในองค์กรไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถของเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยผู้นำที่สามารถสร้างการยอมรับและปรับตัวของคนในองค์กรด้วย
อีกประเด็นหนึ่งที่มีความสำคัญไม่แพ้กันคือเรื่องจริยธรรมและความรับผิดชอบในการตัดสินใจ แม้ AI จะสามารถวิเคราะห์ข้อมูลและเสนอคำแนะนำได้อย่างมีเหตุผล แต่ AI ไม่สามารถแบกรับความรับผิดชอบต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการตัดสินใจแทนมนุษย์ได้ ดังนั้น ผู้บริหารการเงินจึงยังคงต้องเป็นผู้พิจารณาผลประโยชน์รอบด้าน ทั้งต่อองค์กร ผู้ถือหุ้น ลูกค้า และสังคมโดยรวม ควบคู่ไปกับการกำกับดูแลการนำ AI มาใช้งานอย่างเหมาะสมและโปร่งใส เพื่อให้มั่นใจว่าเทคโนโลยีถูกใช้อย่างถูกต้องและเป็นธรรม
ผลสำรวจจาก CFA Institute ยังชี้ให้เห็นข้อมูลที่น่าสนใจว่า แม้องค์กรต่าง ๆ จะให้ความสำคัญกับทักษะด้าน AI มากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ทักษะด้านมนุษย์ อย่างการคิดเชิงวิพากษ์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกันเป็นทีม และภาวะผู้นำ ก็ยังคงเป็นคุณสมบัติที่นายจ้างให้ความสำคัญและต้องการมากที่สุดอยู่เช่นเดิม
จากข้อมูลทั้งหมดนี้ สะท้อนให้เห็นว่าความสำเร็จของผู้บริหารการเงินในโลกยุคใหม่ไม่ได้อยู่ที่การพยายามแข่งขันกับ AI แต่อยู่ที่การรู้จักนำ AI มาใช้เป็นเครื่องมือเสริมศักยภาพการทำงาน เพื่อปลดปล่อยเวลาและทรัพยากรมนุษย์ไปใช้กับงานที่ต้องอาศัยการคิดวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ ความคิดสร้างสรรค์ และการตัดสินใจที่มีจริยธรรม ซึ่งเป็นสิ่งที่จะช่วยสร้างคุณค่าและขับเคลื่อนองค์กรให้เติบโตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว
ติดตามข่าวสาร กิจกรรม และข้อมูลการเลือกตั้งสภาวิชาชีพบัญชี 2569
ได้ทาง Facebook: Move Forward Together และ TERO Digital
