เวียดนามเผชิญวิกฤต: เวียดนามกำลังเผชิญกับสภาวะ “กลืนไม่เข้าคายไม่ออก” ทางเศรษฐกิจครั้งสำคัญ เมื่อยุทธศาสตร์การส่งออกแรงงานเพื่อนำเงินตราต่างประเทศกลับเข้าสู่ประเทศ กำลังย้อนกลับมาสร้างปัญหาขาดแคลนแรงงานอย่างรุนแรงในอุตสาหกรรมหลักภายในประเทศ
จากข้อมูลล่าสุด พบว่าในแต่ละปีมีแรงงานชาวเวียดนามเดินทางไปทำงานต่างประเทศราว 130,000 ถึง 150,000 คน ทำให้ยอดรวมแรงงานในต่างแดนแตะระดับเกือบ 900,000 คน เมื่อสิ้นปีที่ผ่านมา การส่งออกแรงงานกลายเป็นกลไกสำคัญในการพยุงเศรษฐกิจระดับชาติ โดยสามารถสร้างเม็ดเงินส่งกลับบ้านได้สูงถึง 6,000 ถึง 7,000 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 230,000 ล้านบาทต่อปี อย่างไรก็ตาม เม็ดเงินมหาศาลนี้กลับแลกมาด้วยความระส่ำระสายของศูนย์กลางการผลิตในประเทศ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเสาหลักอย่างสิ่งทอและอาหารทะเลที่กำลังเผชิญภาวะวิกฤตขาดแคลนคนทำงานอย่างหนัก
สมาคมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มแห่งเวียดนามระบุว่า การแย่งชิงแรงงานทวีความรุนแรงขึ้นอย่างมาก หลายโรงงานประสบปัญหาไม่สามารถส่งมอบงานได้ทันตามกำหนดและต้องปฏิเสธสัญญาจ้างใหม่ เนื่องจากแรงงานหันไปหาภาคการผลิตอิเล็กทรอนิกส์ที่ให้ค่าจ้างสูงกว่า หรือเลือกเดินทางไปทำงานต่างประเทศ
แม้โรงงานบางแห่งจะยอมทุ่มปรับขึ้นค่าจ้างแรงงานไปแล้วกว่า 30% แต่ก็ยังไม่สามารถรั้งคนไว้ได้ สาเหตุสำคัญคือ “ส่วนต่างของรายได้” ที่การไปทำงานในญี่ปุ่นหรือเกาหลีใต้สามารถสร้างรายได้สูงกว่างานในประเทศถึง 3-5 เท่า
ปัจจัยทางภูมิศาสตร์และสังคมก็มีส่วนสำคัญ โดยเฉพาะแรงงานจากภาคกลางที่มักประสบภัยพิบัติและมีทรัพยากรน้อย สำหรับพวกเขาการย้ายไปทำงานในนิคมอุตสาหกรรมทางภาคใต้ห่างไกลบ้านมีความลำบากไม่ต่างจากการไปต่างประเทศ แต่การไปต่างประเทศให้ผลตอบแทนที่เป็นทางรอดเพื่อความมั่นคงของครอบครัวได้ดีกว่า
อย่างไรก็ตาม เส้นทางในต่างแดนอาจเป็นเพียง “ภาพลวงตา” สำหรับบางคน เนื่องจากแรงงานต้องแบกรับ “ค่าใช้จ่ายแฝง” ทั้งภาษี ประกันสังคม และค่าที่พัก จนเหลือเงินสุทธิน้อยกว่าที่คิด นอกจากนี้ ภาระหนี้จากการจัดหางานยังกลายเป็นเครื่องพันธนาการที่ทำให้แรงงานจำต้องทนต่อสภาพการทำงานที่หนักเกินพิกัด หรือการถูกเบี้ยวค่าจ้างในบางกรณี
ในท้ายที่สุด โจทย์ใหญ่ของรัฐบาลเวียดนามคือการสร้างสมดุลระหว่างการส่งออกแรงงานเพื่อลดความยากจน กับการรักษาฐานการผลิตในประเทศผ่านการเพิ่มศักยภาพการแข่งขันด้านค่าจ้างและสวัสดิการ เพื่อดึงดูดให้แรงงานกลับมาขับเคลื่อนเศรษฐกิจของบ้านเกิดอย่างยั่งยืน
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 08.15 – 08.25 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
