ไทยเร่งเกมเจรจา: ภาคการส่งออกและอุตสาหกรรมของประเทศไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งสำคัญ เมื่อสหรัฐอเมริกาเตรียมบังคับใช้มาตรการทางภาษีภายใต้ มาตรา 301 แห่งกฎหมาย The Trade Act of 1974 เพื่อตรวจสอบประเทศคู่ค้าในประเด็นด้านแรงงานบังคับ (Forced Labor) และกำลังการผลิตส่วนเกินเชิงโครงสร้าง (Structural Excess Capacity) ซึ่งอาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย

จุดเริ่มต้นของความท้าทายนี้มาจากการที่สหรัฐฯ ได้ออกผลไต่สวนเบื้องต้นกรณีแรงงานบังคับ โดยแบ่ง 60 เขตเศรษฐกิจออกเป็น 2 กลุ่ม ซึ่งประเทศไทยถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม 46 เขตเศรษฐกิจที่ยังไม่มีกฎหมายหรือการบังคับใช้มาตรการควบคุมการนำเข้าสินค้าจากประเทศที่ใช้แรงงานบังคับอย่างเพียงพอ 

สถานะดังกล่าวส่งผลให้ ไทยมีความเสี่ยงที่จะถูกจัดเก็บภาษีนำเข้าเพิ่มเติมในอัตรา 12.5% ในขณะที่กลุ่ม 14 เขตเศรษฐกิจที่มีมาตรการรองรับจะถูกกำหนดเพดานภาษีไว้เพียง 10% ทั้งนี้ ในระหว่างรอการประกาศผลขั้นสุดท้ายก่อนวันที่ 24 ก.ค. 2569 สหรัฐฯ ได้ใช้อำนาจตามมาตรา 122 เพื่อเก็บภาษีนำเข้า 10% จากทุกประเทศเป็นการชั่วคราวเป็นเวลา 150 วัน

เพื่อคลี่คลายวิกฤติดังกล่าว กระทรวงพาณิชย์ได้วางกลยุทธ์เชิงรุกด้วยการ เร่งเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) กับสหรัฐฯ ให้เสร็จสิ้นภายในเดือนมิถุนายน 2569 

เนื่องจากพบว่ามีหลายประเทศที่ไม่มีกฎหมายเรื่องแรงงานบังคับเช่นเดียวกับไทย แต่กลับได้รับสิทธิอัตราภาษีที่ต่ำกว่าเพราะได้ลงนามในข้อตกลง ART ไว้แล้ว นอกจากนี้ ทีมไทยแลนด์ยังเตรียมยื่นข้อคิดเห็นเพื่อเสนอให้สหรัฐฯ เพิ่มรายการสินค้าส่งออกสำคัญ  อาทิ สินค้าเกษตร ยางพารา และชิ้นส่วนรถยนต์ เข้าไปในบัญชีสินค้าที่ได้รับการยกเว้นภาษี (Annex A)

นอกเหนือจากประเด็นแรงงานแล้ว ไทยยังถูกตั้งข้อสังเกตเรื่อง กำลังการผลิตส่วนเกิน โดยสหรัฐฯ ระบุว่าไทยมีการเกินดุลการค้าสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในกลุ่มรถยนต์ เครื่องจักร และยางพารา ทั้งที่อัตราการใช้กำลังการผลิตรวมอยู่ระดับต่ำกว่า 60%

 อย่างไรก็ตาม ภาคเอกชนและกระทรวงพาณิชย์ได้ยืนยันหนักแน่นว่า อุตสาหกรรมหลักที่ถูกไต่สวนมีอัตราการใช้กำลังการผลิตจริงสูงถึง 70-95% ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ข้อกล่าวหา และมั่นใจว่าจะมีหลักฐานชี้แจงได้อย่างชัดเจน

ทางด้านสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้แสดงความกังวลว่าสหรัฐฯ อาจมีแนวโน้มใช้กฎหมายอื่นเพื่อปรับขึ้นภาษีนำเข้าจากไทยเพิ่มอีกในอนาคต

 ท้ายที่สุด รัฐบาลไทยยังคงเชื่อมั่นในการเตรียมข้อมูลที่ครบถ้วน และมุ่งหวังว่าจุดยืนในฐานะพันธมิตรทางเศรษฐกิจที่ดีตลอดมา จะช่วยให้ประเทศไทยสามารถชี้แจงและก้าวผ่านผลกระทบจากการตั้งกำแพงภาษีในครั้งนี้ไปได้

พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง” 
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital