หนี้ครัวเรือนไทย: สถานการณ์เศรษฐกิจไทยในปัจจุบันกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งสำคัญ นั่นคือปัญหา “หนี้ครัวเรือน” ที่ไต่ระดับพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นเหมือนระเบิดเวลาทางเศรษฐกิจ
สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP ที่พุ่งทะลุไปถึงระดับเกือบ 90% สะท้อนให้เห็นถึงความเปราะบางทางการเงินของประชาชนอย่างชัดเจน ด้วยยอดหนี้คงค้างรวมในระบบที่พุ่งสูงถึง 16.3 ล้านล้านบาท ซึ่งเป็นตัวเลขที่มหาศาล ยิ่งไปกว่านั้น คุณภาพของหนี้ยังส่งสัญญาณอันตรายจากปริมาณหนี้เสีย (NPL) ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อมาตรการช่วยเหลือทางการเงินต่าง ๆ สิ้นสุดลง
เมื่อเจาะลึกโครงสร้างหนี้จากข้อมูลของบริษัทข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (เครดิตบูโร) จะพบภาพสะท้อนที่น่ากังวล 5 ประการหลัก ซึ่งชี้ให้เห็นว่าวงจรหนี้ได้แทรกซึมลึกไปในทุกช่วงวัยของสังคมไทย ดังนี้
1. ภาระหนี้ผูกพันประชากรจำนวนมาก คนไทยเกือบ 40% มีหนี้ในระบบ โดยมีภาระหนี้เฉลี่ยสูงเกินกว่า 100,000 บาทต่อคน สัดส่วนของผู้ที่มีปัญหาหนี้เสียก็ขยับตัวเพิ่มสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเวลาในอดีต บ่งชี้ถึงความสามารถในการชำระหนี้ที่ถดถอยลง
2. วัยสร้างครอบครัวคือเดอะแบก กลุ่มคนอายุ 35-50 ปี ซึ่งถือเป็นกำลังหลักของชาติและอยู่ในวัยสร้างครอบครัว กลับเป็นกลุ่มที่ต้องแบกรับภาระหนักที่สุด กว่า 62% ของประชากรในกลุ่มนี้มีหนี้สิน โดยมีภาระหนี้เฉลี่ยสูงถึง 1.54 แสนบาทต่อคน ครอบคลุมตั้งแต่สินเชื่อที่อยู่อาศัย สินเชื่อยานยนต์ ไปจนถึงสินเชื่อส่วนบุคคล
3. หนี้เสียลุกลามสู่เยาวชนและคนเริ่มทำงาน วิกฤตหนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่วัยผู้ใหญ่ กว่า 57% ของกลุ่ม First Jobber (อายุ 25-29 ปี) ได้ก้าวเข้าสู่วงจรหนี้แล้ว และที่น่าตกใจคือกลุ่มนักศึกษาหรือเยาวชนอายุ 20-22 ปี เริ่มมีสถานะเป็นหนี้เสียในสัดส่วนที่สูงถึง 20-30% จุดเริ่มต้นมักมาจากการผ่อนรถจักรยานยนต์และการเข้าถึงสินเชื่อส่วนบุคคลผ่านช่องทางออนไลน์ที่ทำได้ง่ายดายเกินไป
4. พึ่งพาสินเชื่อส่วนบุคคลเพื่อต่อลมหายใจ ข้อมูลระบุชัดเจนว่าคนไทยมีพฤติกรรมการพึ่งพาสินเชื่อส่วนบุคคล (Personal Loan) ในระดับที่สูงมาก โดยมีสัดส่วนเกินกว่า 40% ในทุกช่วงอายุ เพื่อนำเงินมาใช้จ่ายหมุนเวียนในชีวิตประจำวัน สะท้อนถึงปัญหาการขาดแคลนสภาพคล่องและรายได้ที่ไม่เพียงพอกับรายจ่ายอย่างรุนแรง
5. วัยเกษียณที่ยังไม่หลุดพ้นจากกองหนี้ ความเชื่อที่ว่าหนี้สินจะหมดไปเมื่อเกษียณอายุอาจไม่จริงเสมอไป 1 ใน 3 ของผู้สูงวัย (อายุ 60-80 ปี) ยังคงมีหนี้ติดตัว และที่น่ากังวลคือมากกว่า 10% ของกลุ่มนี้กำลังเผชิญปัญหาหนี้เสีย ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงระดับสูงสำหรับวัยที่ความสามารถในการหารายได้ลดลงหรือหมดไปแล้ว
ภาระหนี้สินที่กดทับคนไทยทุกช่วงวัยส่งผลกระทบโดยตรงต่อสภาพคล่องในระดับครัวเรือน ทำให้ประชาชนไม่มีเงินออมและไร้ภูมิคุ้มกันทางการเงิน เมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน เช่น การเจ็บป่วยหรือตกงาน ก็จำต้องกู้หนี้ยืมสินเพิ่ม วนเวียนเป็นวงจรที่หาทางออกไม่ได้
การแก้ปัญหาในระดับโครงสร้างจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ลำพังเพียงการปรับลดอัตราดอกเบี้ยอาจไม่เพียงพอ สถาบันการเงินและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเข้ามามีบทบาทเชิงรุกในการ “ปรับโครงสร้างหนี้” อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อลดยอดการผ่อนชำระต่อเดือนลง ซึ่งจะช่วยคืนสภาพคล่องและต่อลมหายใจให้ลูกหนี้สามารถประคองตัวก้าวผ่านวิกฤตไปได้ ก่อนที่ระเบิดเวลาลูกนี้จะสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงต่อระบบเศรษฐกิจไทยในระยะยาว
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
