หลาย ๆ ท่านคงมีความเชื่อทางการเงินที่แตกต่างกัน บางคนเน้นเก็บ บางคนเน้นลงทุน จะมาพูดถึงเรื่อง อคติทางการเงินกัน ว่ามันคืออะไร วันนี้มีคำตอบ ?

 

อคติทางการเงิน (Financial Bias) หมายถึง ความเอนเอียงทางความคิดหรืออารมณ์ที่ส่งผลต่อการตัดสินใจทางการเงินของเรา อคติเหล่านี้อาจเกิดจากหลายปัจจัย 

เช่น ประสบการณ์ส่วนตัว ความคาดหวัง ความกลัว หรือความโลภ อคติทางการเงินสามารถส่งผลเสียต่อการตัดสินใจทางการเงินของเราได้ เช่น ทำให้เราลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงเกินไป หรือใช้จ่ายเกินตัว

 

อคติทางการเงินที่คนมักเข้าใจผิด มีดังนี้

– Overconfidence Bias เป็นความมั่นใจเกินจริงในความสามารถของเราเอง อคตินี้อาจทำให้เราตัดสินใจลงทุนโดยไม่ศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบ หรือตัดสินใจซื้อสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงเกินไป

– Confirmation Bias คือการมองหาข้อมูลหรือหลักฐานที่สนับสนุนความเชื่อของเรา อคตินี้อาจทำให้เราปิดกั้นข้อมูลหรือความคิดเห็นที่ขัดแย้งกับความเชื่อของเรา

– Loss Aversion Bias เป็นความกลัวที่จะสูญเสียมากกว่าความคาดหวังที่จะได้กำไร อคตินี้อาจทำให้เราตัดสินใจขายสินทรัพย์ที่ขาดทุนเร็วเกินไป หรือตัดสินใจไม่ลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงถึงแม้จะมีโอกาสได้ผลตอบแทนสูงก็ตาม

– Present Bias ให้ความสำคัญกับปัจจุบันมากกว่าอนาคต อคตินี้อาจทำให้เราใช้จ่ายเงินเกินตัว หรือตัดสินใจลงทุนในสินทรัพย์ระยะสั้นมากกว่าระยะยาว

– Anchoring Bias ยึดติดกับข้อมูลหรือตัวเลขเดิมมากเกินไป อคตินี้อาจทำให้เราตัดสินใจลงทุนโดยอิงจากราคาเดิมของสินทรัพย์

– Home Country Bias ให้ความสำคัญกับสินทรัพย์ในประเทศมากกว่าสินทรัพย์ต่างประเทศ อคตินี้อาจทำให้เราพลาดโอกาสลงทุนในสินทรัพย์ที่มีศักยภาพสูง

 

ผลกระทบจากอคติทางการเงินสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่

– ผลกระทบต่อผลตอบแทนทางการเงิน อคติทางการเงินอาจทำให้เราตัดสินใจลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงเกินไป หรือตัดสินใจขายสินทรัพย์ที่ขาดทุนเร็วเกินไป ส่งผลให้เราได้รับผลตอบแทนทางการเงินที่ต่ำกว่าที่เราควรจะได้รับ

– ผลกระทบต่อความมั่นคงทางการเงิน อคติทางการเงินอาจทำให้เราใช้จ่ายเงินเกินตัว หรือตัดสินใจลงทุนในสินทรัพย์ระยะสั้นมากเกินไป ส่งผลให้เราขาดความมั่นคงทางการเงิน

 

ทัศนคติทางการเงินเชิงลบเป็นอุปสรรคต่อความสำเร็จทางการเงินของเรา ทัศนคติเชิงลบเหล่านี้อาจทำให้เราใช้จ่ายเงินเกินตัว ลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงเกินไป หรือมองโลกในแง่ร้ายเกี่ยวกับอนาคตทางการเงินของเรา

 

วิธีจัดการกับทัศนคติทางการเงินเชิงลบ มีดังนี้

– ตระหนักถึงทัศนคติทางการเงินเชิงลบของตนเอง ขั้นตอนแรกในการแก้ไขปัญหาคือเราต้องตระหนักถึงปัญหาเสียก่อน เมื่อเรารู้ว่าเรากำลังมีทัศนคติเชิงลบ เราก็จะสามารถเริ่มที่จะเปลี่ยนแปลงได้

– หาสาเหตุของทัศนคติทางการเงินเชิงลบ เมื่อเรารู้แล้วว่าเรามีทัศนคติเชิงลบแล้ว เราก็ต้องหาสาเหตุของทัศนคติเหล่านั้น สาเหตุของทัศนคติทางการเงินเชิงลบอาจเกิดจากหลายปัจจัย เช่น ประสบการณ์ในอดีต ความคาดหวังที่ไม่สมหวัง หรือสภาพแวดล้อมที่เราอยู่

– เปลี่ยนความคิดและพฤติกรรม เมื่อเราเข้าใจสาเหตุของทัศนคติเชิงลบแล้ว เราก็สามารถเริ่มที่จะเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมของเราได้ เราสามารถฝึกฝนความคิดเชิงบวก มองโลกในแง่ดี และกล้าที่จะเผชิญหน้ากับความท้าทาย

– ขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น หากเราไม่สามารถจัดการกับทัศนคติทางการเงินเชิงลบด้วยตัวเองได้ เราอาจขอความช่วยเหลือจากผู้อื่น เช่น เพื่อน คนในครอบครัว นักจิตวิทยา หรือ โค้ชทางการเงิน