เจาะลึกภาษีมรดก ทำความเข้าใจก่อนส่งต่อทรัพย์สินให้ทายาท | เงินทองของจริง

ภาษีเป็นเรื่องสำคัญที่ทุกคนควรศึกษาและทำความเข้าใจ นอกเหนือจากภาษีที่คุ้นเคยกันดีอย่างภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีโรงเรือน และภาษีเงินได้ ยังมี “ภาษีมรดก” ซึ่งเป็นภาษีสำคัญที่หลายคนอาจยังไม่คุ้นเคย บทความนี้จะอธิบายสาระสำคัญเกี่ยวกับภาษีมรดกที่คนไทยควรรู้

 

ภาษีมรดกคืออะไร ?

 

ภาษีมรดก คือ ภาษีส่วนบุคคลที่จะถูกเรียกเก็บเมื่อมรดกจากผู้ตายถูกส่งต่อให้แก่บุพการี ทายาท หรือแม้กระทั่งผู้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทางสายเลือดแต่ได้รับมรดกส่วนนั้น ตามพระราชบัญญัติภาษีมรดก พ.ศ. 2558

 

โดยภาษีมรดกจะคำนวณจากมูลค่าทรัพย์มรดกในส่วนที่เกินจาก 100 ล้านบาทขึ้นไป ซึ่งอัตราการเสียภาษีมรดกจะแตกต่างกันตามความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของมรดกกับผู้รับมรดก

 

ประเภททรัพย์สินที่ต้องเสียภาษีมรดก

 

ทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษีมรดก ได้แก่:

 

1. อสังหาริมทรัพย์ – บ้าน คอนโดมิเนียม อาคาร ที่ดิน หรือสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ทั้งในไทยและต่างประเทศ

 

2. หลักทรัพย์ตามกฎหมาย – หุ้น หุ้นกู้ กองทุนรวม หน่วยลงทุน ตราสารหนี้ หรือตราสารอนุพันธ์ต่าง ๆ ที่ออกโดยนิติบุคคลที่จดทะเบียนทั้งในไทยและต่างประเทศ

 

3. เงินฝาก – เงินฝากหรือเงินที่อยู่ในลักษณะเดียวกัน ที่เจ้าของมรดกมีสิทธิถอนคืนจากสถาบันการเงินในประเทศไทยหรือมีสิทธิเรียกร้องจากบุคคลใดที่รับเงินนั้นไว้ เช่น เงินฝากสหกรณ์หรือเงินฝากในบัญชีธนาคาร

 

4. ยานพาหนะ – ที่มีหลักฐานการจดทะเบียน เช่น รถยนต์ รถมอเตอร์ไซค์ เรือ รวมถึงยานพาหนะอื่น ๆ ที่สามารถขึ้นทะเบียนเป็นชื่อบุคคลได้

 

5. ทรัพย์สินทางการเงิน – ที่กำหนดเพิ่มขึ้นโดยพระราชกฤษฎีกา

 

กรณีที่ได้รับการยกเว้นการเสียภาษีมรดก

 

แม้มูลค่ามรดกจะมากกว่า 100 ล้านบาท แต่ก็มีกรณีที่ได้รับการยกเว้นการเสียภาษีมรดก ดังนี้

 

– ผู้เสียชีวิตส่งมอบมรดกให้ผู้รับ ก่อนวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 (ก่อนที่พระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ.2558 จะถูกบังคับใช้)

 

– ผู้เสียชีวิตส่งมอบมรดกให้ผู้รับเพื่อใช้เป็น สาธารณะประโยชน์ เช่น วัด มูลนิธิ และสถาบันการศึกษา

 

– ผู้เสียชีวิตส่งมอบมรดกให้ หน่วยงานภาครัฐ เพื่อทำประโยชน์ต่าง ๆ

 

– ผู้เสียชีวิตส่งมอบมรดกให้ องค์กรระหว่างประเทศ ที่มีข้อผูกพันกับประเทศไทย หรือตามกฎหมายระหว่างประเทศ เช่น องค์กรสหประชาชาติหรือสถานทูต

 

– ผู้เสียชีวิตส่งมอบมรดกให้ คู่สมรสตามกฎหมาย ที่มีการจดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมาย

 

ประเภททรัพย์สินที่ได้รับการยกเว้นภาษีมรดก

 

ทรัพย์สินในกองมรดกบางประเภทไม่จำเป็นต้องเสียภาษีมรดก ได้แก่

 

– ทรัพย์สินที่ไม่มีการขึ้นทะเบียนเพื่อระบุชื่อเจ้าของ – เงินสด ทองคำ เครื่องประดับ เพชรพลอย ของสะสม ภาพวาด วัตถุโบราณ ประติมากรรม รวมถึงทรัพย์สินทางปัญญา

 

– เงินค่าสินไหมจากประกันชีวิต – เนื่องจากเป็นทรัพย์สินที่เกิดขึ้นหลังผู้เอาประกันเสียชีวิตแล้ว จึงไม่ถือว่าเป็นทรัพย์สินมรดก

 

ใครบ้างที่ต้องเสียภาษีมรดก ?

 

1. บุคคลธรรมดา

 

– บุคคลที่มีสัญชาติไทย และ บุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย แต่อาศัยอยู่ในประเทศไทยตามกฎหมาย – ทั้งสองกลุ่มนี้จะต้องเสียภาษีมรดกจากทรัพย์สินทั้งในไทยและต่างประเทศ

 

– บุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย แต่ได้รับมรดกเป็นทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย – กลุ่มนี้จะเสียภาษีมรดกเฉพาะทรัพย์สินที่อยู่ในไทย

 

2. นิติบุคคลสัญชาติไทย

 

– นิติบุคคลที่จดทะเบียนในไทย

– นิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย

– นิติบุคคลที่มีคนไทยถือหุ้นมากกว่า 50% ของทุนจดทะเบียน

– นิติบุคคลที่มีคนไทยเป็นผู้บริหารมากกว่าครึ่งหนึ่งของคณะบุคคล

 

โดยนิติบุคคลเหล่านี้จะต้องเสียภาษีมรดกจากทรัพย์สินทั้งในไทยและต่างประเทศ

 

3. นิติบุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย

 

– นิติบุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทยแต่ได้รับมรดกจากทรัพย์สินที่อยู่ในไทย จะเสียภาษีมรดกเฉพาะทรัพย์สินที่อยู่ในไทย

 

อัตราการเสียภาษีมรดก

 

ถ้ามูลค่าทรัพย์สินมรดกไม่เกิน 100 ล้านบาท จะไม่เสียภาษี ผู้รับมรดกจะต้องเสียภาษีในส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท โดยอัตราการเสียภาษีมรดกจะขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของมรดกและผู้รับมรดก:

 

– ผู้รับมรดกเป็นบุพการีหรือผู้สืบสันดาน – พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย บุตรหลาน จะต้องเสียภาษีอยู่ที่ 5%

 

– ผู้รับมรดกเป็นบุคคลธรรมดาที่ไม่มีความเกี่ยวข้องทางสายเลือด – เพื่อน รุ่นพี่ รุ่นน้อง จะต้องเสียภาษีอยู่ที่ 10%

 

ภาษีการให้

 

นอกจากภาษีมรดกที่ถูกเรียกเก็บเมื่อมีการส่งมอบทรัพย์สินหลังการเสียชีวิตของเจ้าของมรดกแล้ว ยังมีภาษีการให้ที่ถูกเรียกเก็บเมื่อเจ้าของมรดกส่งมอบทรัพย์สินในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ด้วย โดยเฉพาะทรัพย์สินประเภทอสังหาริมทรัพย์:

 

– มอบให้ทายาทตามกฎหมาย – จะต้องเสียภาษี 5% จากส่วนเกินของทรัพย์สินที่มีมูลค่ามากกว่า 20 ล้านบาท

 

– มอบให้บุคคลธรรมดา – จะต้องเสียภาษี 5% จากส่วนเกินของทรัพย์สินที่มีมูลค่ามากกว่า 10 ล้านบาท

 

การเข้าใจเรื่องภาษีมรดกเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการวางแผนทางการเงินและการส่งต่อทรัพย์สิน โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่มีทรัพย์สินมูลค่าสูง การรู้ว่าทรัพย์สินประเภทใดต้องเสียภาษี กรณีใดได้รับการยกเว้น และอัตราการเสียภาษีที่แตกต่างกัน จะช่วยให้คุณวางแผนการส่งต่อทรัพย์สินได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นประโยชน์สูงสุดต่อผู้รับมรดก