อิหร่านคืนบัลลังก์น้ำมันโลก: อิหร่านกำลังเตรียมความพร้อมที่จะกลับมาเป็น “ผู้เล่นรายใหญ่” ในตลาดน้ำมันโลกอีกครั้ง ภายหลังจากที่สหรัฐอเมริกาได้ตกลงผ่อนคลายข้อจำกัดการส่งออกน้ำมันภายใต้ข้อตกลงสันติภาพฉบับใหม่
การตัดสินใจไฟเขียวในครั้งนี้ ถือเป็นการเปิดโอกาสครั้งสำคัญให้นักวิเคราะห์ประเมินว่า กรุงเตหะรานอาจกอบโกยรายได้มหาศาลกว่า 60,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ ราว 2 ล้านล้านบาทต่อปี หากสามารถเร่งฟื้นกำลังการผลิตให้กลับสู่ระดับก่อนเกิดสงครามได้สำเร็จ
สัญญาณทิศทางบวกนี้เริ่มปรากฏให้เห็นชัดเจนแล้ว จากการที่เรือบรรทุกน้ำมันของอิหร่านอย่างน้อย 3 ลำ ซึ่งบรรทุกน้ำมันดิบรวมกันมากกว่า 5 ล้านบาร์เรล ได้เดินทางออกจากท่าเรือชาบาฮาร์ข้ามแนวปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ ได้สำเร็จ
ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่อิหร่านจะได้รับนั้นมีนัยสำคัญอย่างยิ่ง นักวิเคราะห์ระบุว่าข้อตกลงนี้จะทำให้อิหร่านสามารถ ขายน้ำมันได้ในราคาที่สูงขึ้นตามกลไกตลาด หลังจากที่หลายปีที่ผ่านมา อิหร่านต้องพึ่งพาเครือข่ายขนส่งลับและถูกบีบให้ขายน้ำมันในราคาถูกแก่ผู้ซื้อเพียงไม่กี่ราย โดยเฉพาะกลุ่มโรงกลั่นอิสระในประเทศจีน ซึ่งปัจจุบันเป็นผู้รับซื้อหลักถึงร้อยละ 80 ของยอดส่งออกทั้งหมด
ยิ่งไปกว่านั้น สหรัฐฯ ยังได้ให้คำมั่นที่จะเปิดช่องทางให้อิหร่านสามารถ เชื่อมต่อกับระบบธนาคารโลก ได้อีกครั้ง ทำให้รายได้สามารถไหลกลับเข้าสู่ประเทศได้โดยตรง ริชาร์ด เนฟฟิว อดีตเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ประเมินว่า ภายในช่วงสองเดือนแรกของการทำข้อตกลง อิหร่านอาจสร้างรายได้พุ่งสูงถึง 8,000 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 2.6 แสนล้านบาท)
อย่างไรก็ตาม เม็ดเงินมหาศาลที่กำลังจะไหลเข้าสู่อิหร่าน ได้สร้างความวิตกกังวลอย่างหนักต่อผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงรวมถึงประเทศอิสราเอล มีความกังวลว่าความมั่งคั่งนี้อาจถูกนำไปใช้เพื่อ เสริมความแข็งแกร่งให้กับรัฐบาลและกองทัพอิหร่าน
ตลอดจนเป็นแหล่งเงินทุนสนับสนุนกลุ่มตัวแทนติดอาวุธในภูมิภาค เช่น กลุ่มฮามาส กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ และกลุ่มฮูตี บรรดาคนกลางจากชาติอาหรับหลายรายถึงกับมองว่าข้อตกลงนี้อาจถือเป็น “ชัยชนะของอิหร่าน” อย่างแท้จริง
ในมิติของเศรษฐกิจพลังงานโลก สำนักงานพลังงานสากล (IEA) ได้ออกมาส่งสัญญาณเตือนว่า หากอิหร่านสามารถกลับมาผลิตและส่งออกน้ำมันได้เต็มศักยภาพ พร้อมกับการเปิดใช้งานช่องแคบฮอร์มุซตามปกติ โลกอาจต้องเผชิญกับ “ภาวะน้ำมันล้นตลาด” ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า IEA คาดการณ์ว่าในปี 2027 ปริมาณน้ำมันในตลาดโลกจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 8 ล้านบาร์เรลต่อวัน
ซึ่งสูงกว่าการฟื้นตัวของอุปสงค์ที่คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเพียงประมาณ 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน ทั้งนี้ หากอิหร่านได้รับเงินลงทุนและเทคโนโลยีจากต่างชาติ ก็มีโอกาสที่จะเพิ่มกำลังการผลิตจากระดับ 3.5 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงก่อนสงคราม ขึ้นได้อีกประมาณ 1 ล้านบาร์เรลต่อวันภายใน 2-3 ปีข้างหน้า
โดยสรุปแล้ว การกลับเข้าสู่ตลาดโลกของน้ำมันอิหร่าน ถือเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ที่ช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศอย่างก้าวกระโดด แต่ในขณะเดียวกัน ก็ทิ้งโจทย์ความท้าทายให้โลกต้องเตรียมรับมือกับความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่อาจขยายตัว และความผันผวนจากภาวะน้ำมันล้นตลาดในอนาคตอันใกล้
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
