“เศรษฐกิจวัด” บูมในจีน: ในยุคที่สภาพเศรษฐกิจและการแข่งขันทางสังคมดำเนินไปอย่างดุเดือด คนหนุ่มสาวชาวจีนกำลังหันหน้าเข้าหาวัดและศาลเจ้าเพื่อใช้เป็นที่พึ่งพิงทางจิตใจ จนก่อให้เกิดเทรนด์การท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ที่อุตสาหกรรมท่องเที่ยวขนานนามว่า “เศรษฐกิจวัด” (Temple economy)
ปรากฏการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงภาพการหลอมรวมกันระหว่างความเชื่อดั้งเดิมกับการหาวิธีรับมือความไม่แน่นอนในชีวิตของคนรุ่นใหม่ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนคือ ภาพของวัดหลิงอิน (Lingyin Temple) หรือ “วัดสถานที่พักพิงแห่งจิตวิญญาณ” ในเมืองหางโจว ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ที่ปัจจุบันเนืองแน่นไปด้วยกลุ่มคนรุ่นใหม่ แม้จะเปิดให้เข้าชมฟรีแต่ก็ต้องมีการจองคิวล่วงหน้าเพื่อจำกัดจำนวนคนจนกลายเป็นกระแสการท่องเที่ยว
สาเหตุสำคัญที่ทำให้เทรนด์เศรษฐกิจวัดเติบโตอย่างรวดเร็ว เกิดจากแรงกดดันมหาศาลที่คนหนุ่มสาวชาวจีนต้องเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาการว่างงาน การแข่งขันที่ดุเดือดในโลกเทคโนโลยี อัตราการแต่งงานที่ลดน้อยลง ไปจนถึงความเหนื่อยล้าจากการใช้ชีวิตในเมืองใหญ่
ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินรายหนึ่งในนครเซี่ยงไฮ้ได้ให้มุมมองว่า เมื่อ 20 ปีก่อน การเข้าวัดมักถูกมองว่าเป็นเรื่องงมงาย แต่ทว่าในยุคปัจจุบัน วัดได้เปลี่ยนบทบาทมาเป็น “สถานที่สำหรับปลดเปลื้องความวิตกกังวลและความไม่แน่นอน” สิ่งสำคัญที่สุดคือ วัดกลายเป็นพื้นที่ปลอดภัยเพียงแห่งเดียวที่พวกเขาไม่ต้องแข่งขันกับใคร เพราะผู้คนไม่ได้กำลังแย่งชิงพรข้อเดียวกัน
รูปแบบและทัศนคติต่อความเชื่อของการเข้าวัดในกลุ่มวัยรุ่นจีนยุคนี้มีความผ่อนคลายและผสมผสานกันอย่างมาก พวกเขาสามารถเปิดรับการกราบไหว้ทั้งวัดพุทธและศาลเจ้าเต๋าผสมผสานกันไปตามความเชื่อที่ว่าสิ่งศักดิ์สิทธิ์มีอยู่จริงหากคุณเชื่อ พฤติกรรมการขอพรมีตั้งแต่การคุกเข่าอธิษฐาน การแตะตัวอักษรมงคลบนกำแพง
หรือแม้กระทั่งความเชื่อแปลกใหม่อย่างการนำรูปถ่ายของนักร้องเพลงป็อปมาวางไว้หน้ารูปปั้นพระโพธิสัตว์ เจ้าหน้าที่ในวัดสังเกตเห็นว่า สัดส่วนของคนหนุ่มสาวที่เข้าวัดมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยคนรุ่นใหม่มักจะเข้าวัดโดยมีเหตุผลรองรับและอิงกับหลักปรัชญาหรือตรรกะมากขึ้น ซึ่งแตกต่างจากคนรุ่นเก่าที่มักมีความเชื่อในเชิงไสยศาสตร์หรือโชคลางเป็นหลัก
กระแสการเติบโตของเศรษฐกิจวัดและปรากฏการณ์เชิงจิตวิญญาณ (Mysticism) ในวัยรุ่นจีนนี้ แสดงให้เห็นว่าคนหนุ่มสาวกำลังพยายามเชื่อมโยงตนเองเข้ากับอดีตและรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ เพื่อค้นหาวัฏจักรที่ซ่อนเร้นและทำความเข้าใจสัจธรรมของวัยผู้ใหญ่ตั้งแต่อายุยังน้อย
สำหรับพวกเขาแล้ว การเดินทางกลับเข้าวัด เพียงแค่ได้หยิบธูป จุดไฟ และคุกเข่าสวดมนต์ขอพร ก็ถือว่าเพียงพอแล้วที่จะช่วยเยียวยาจิตใจให้สงบ เติมพลังให้ตัวเอง และพร้อมเผชิญหน้ากับความท้าทายต่างๆ ในสังคมต่อไปได้
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 08.15 – 08.25 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
