โลกเร่งสู่ความยั่งยืน เกษตรอินทรีย์ขึ้นแท่น “โครงสร้างหลัก” อาหารโลก

โลกเร่งสู่ความยั่งยืน: ปัจจุบันตลาด “เกษตรอินทรีย์” กำลังก้าวข้ามการเป็นเพียงสินค้าเฉพาะกลุ่ม (Niche Market) สู่การเป็น “โครงสร้างหลัก” ของระบบอาหารโลกยุคใหม่

จากข้อมูลของสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) พบว่ามูลค่าตลาดอาหารและเครื่องดื่มอินทรีย์ทั่วโลกได้ทำสถิติสูงสุดใหม่ที่ 1.57 แสนล้านดอลลาร์ (ประมาณ 1.45 แสนล้านยูโร) โดยมีพื้นที่เกษตรอินทรีย์รวมทั่วโลกกว่า 619 ล้านไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 2.1 ของพื้นที่เกษตรทั้งหมด และมีจำนวนเกษตรกรอินทรีย์เพิ่มขึ้นถึง 4.84 ล้านราย

ในเชิงโครงสร้างการตลาด สหรัฐอเมริกา ยังคงครองตำแหน่งตลาดผู้บริโภคสินค้าอินทรีย์ที่ใหญ่ที่สุดด้วยมูลค่า 6.54 หมื่นล้านดอลลาร์ ขณะที่ยุโรปมีความโดดเด่นในด้านอัตราการใช้จ่ายต่อหัว

โดยเฉพาะ สวิตเซอร์แลนด์ ที่มีการบริโภคต่อหัวสูงที่สุดในโลกที่ 520 ดอลลาร์ต่อคน สำหรับในมิติของผู้ผลิต ทวีปเอเชีย ถือเป็นฐานการผลิตที่สำคัญที่สุด โดยมีสัดส่วนเกษตรกรผู้ผลิตสูงถึงร้อยละ 56 ของโลก

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางการเติบโตที่แข็งแกร่ง กลับพบสัญญาณความท้าทายที่น่ากังวล เมื่อพื้นที่เกษตรอินทรีย์ในบางภูมิภาคเริ่มหดตัวลง โดยแอฟริกาลดลงร้อยละ 17.6 และเอเชียลดลงร้อยละ 4.8 ปัจจัยกดดันหลักมาจาก ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น ความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศ

และที่สำคัญคือ “กติกาการค้าใหม่” ของสหภาพยุโรป (EU Organic Regulation 2018/848) ที่เปลี่ยนจากระบบ “เทียบเท่า” มาเป็น “การปฏิบัติตาม” (Compliance) อย่างเข้มงวด ส่งผลให้กระบวนการรับรองมาตรฐานมีความซับซ้อนและเป็นภาระต้นทุนที่สูงขึ้นสำหรับเกษตรกรรายย่อย

เพื่อรับมือกับข้อจำกัดนี้ ระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม (PGS) จึงกลายเป็นทางเลือกใหม่ที่เติบโตอย่างรวดเร็วในเอเชียและลาตินอเมริกา ช่วยให้เกษตรกรรายย่อยเข้าถึงตลาดท้องถิ่นได้ง่ายขึ้น ขณะเดียวกัน นโยบายระดับโลกอย่างยุทธศาสตร์ Farm-to-Fork ของสหภาพยุโรป ที่ตั้งเป้าเพิ่มพื้นที่เกษตรอินทรีย์เป็นร้อยละ 25 ภายในปี 2573 ยิ่งตอกย้ำว่ามาตรฐานอินทรีย์จะกลายเป็น “กติกาหลัก” ของการค้าโลกในอนาคต

สำหรับ ประเทศไทย แนวโน้มการเติบโตนี้ถือเป็นทั้งโอกาสและ “สัญญาณเตือน” ให้เร่งปรับตัว ไทยจำเป็นต้องยกระดับมาตรฐานการผลิตให้สอดคล้องกับกติกาโลก ลดต้นทุนการขอรับรอง และพัฒนาโครงสร้างตลาดในประเทศให้เข้มแข็ง

เนื่องจากเกษตรอินทรีย์ไม่ใช่เพียงกระแสระยะสั้น แต่เป็น มาตรฐานใหม่ ในยุคแห่งความยั่งยืน หากปรับตัวได้เร็วจะสร้างความได้เปรียบในระยะยาว แต่หากล่าช้าอาจสูญเสียโอกาสสำคัญในเวทีการค้าโลก

พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง” 
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital