โมเดล ASP: ในปัจจุบัน ภาคการเกษตรของประเทศไทยกำลังเผชิญกับข้อจำกัดด้านแรงงานอย่างรุนแรง ข้อมูลสถิติชี้ให้เห็นว่าอายุเฉลี่ยของหัวหน้าครัวเรือนเกษตรกรเพิ่มสูงขึ้นถึง 59.44 ปี
โดยกลุ่มแรงงานที่มีอายุมากกว่า 60 ปี มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นจาก 13% เป็น 22% ในทางกลับกัน แรงงานวัยหนุ่มสาวช่วงอายุ 15–40 ปี กลับมีสัดส่วนลดลงจาก 48% เหลือเพียง 28%
นอกจากปัญหาด้านโครงสร้างประชากรแล้ว ภาคเกษตรยังต้องเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงภายนอก ทั้งความแปรปรวนของสภาพอากาศจากการเข้าสู่ภาวะเอลนีโญในช่วงครึ่งหลังของปี 2569 ตลอดจนปัญหาต้นทุนปุ๋ย น้ำมัน และความผันผวนของเศรษฐกิจโลก
เพื่อรับมือกับวิกฤตดังกล่าว สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ภายใต้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้ผลักดันแนวคิด “Sharing Economy” หรือเศรษฐกิจแบ่งปัน ผ่านการส่งเสริม ผู้ให้บริการทางการเกษตร (Agricultural Service Provider: ASP)
โมเดลนี้มุ่งเน้นให้เกษตรกร สถาบันเกษตรกร หรือผู้ประกอบการที่มีเครื่องจักรกล นำอุปกรณ์ของตนเองมาให้บริการเช่าหรือรับจ้างแก่เกษตรกรรายย่อยที่ขาดแคลนอุปกรณ์
โดยกรมส่งเสริมการเกษตรได้จัดทำระบบขึ้นทะเบียนผ่านเว็บไซต์ออนไลน์ เพื่อให้การบริหารจัดการและการจับคู่บริการในระดับพื้นที่เป็นไปอย่างเป็นระบบและสอดคล้องกับความต้องการในแต่ละฤดูกาลผลิต
การดำเนินการผ่านระบบ ASP ครอบคลุมบริการที่หลากหลาย ตั้งแต่การเตรียมดิน การปลูก การพ่นสารด้วยโดรน การดูแลรักษา การเก็บเกี่ยว ไปจนถึงการขนส่งผลผลิต ประโยชน์สำคัญที่เกิดขึ้นคือ เกษตรกรรายย่อยไม่ต้องแบกรับภาระหนี้สินจากการลงทุนซื้อเครื่องจักรกลที่มีราคาสูง ช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนแรงงาน ลดระยะเวลา และเพิ่มความแม่นยำในการใช้ปัจจัยการผลิต
ซึ่งจากการประเมินพบว่า เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มรายได้ไม่น้อยกว่า 10% ในขณะเดียวกัน ผู้ให้บริการ (ASP) ก็สามารถใช้ประโยชน์จากเครื่องจักรได้อย่างคุ้มค่าสูงสุด โดยมีโอกาสสร้างรายได้เสริมประมาณ 62,000–138,000 บาทต่อฤดูกาล สำหรับการรับจ้างเหมาครบวงจรในพื้นที่ 50 ไร่
สำหรับการขับเคลื่อนนโยบายในระยะต่อไป สศก. ได้เริ่มดำเนินการในปี 2569 โดยจัดเก็บข้อมูลอัตราค่าบริการจาก 296 ตัวอย่างทั่วประเทศ เพื่อนำข้อมูลเชิงพื้นที่มาใช้วิเคราะห์ต้นทุนและวางแผนสนับสนุนนโยบายให้แม่นยำ นอกเหนือจากการใช้เครื่องจักรกลแล้ว กระทรวงเกษตรฯ
ยังเตรียมแผนระยะเร่งด่วนในการบริหารจัดการน้ำและปัจจัยการผลิต ควบคู่ไปกับแผนระยะยาวในการเพิ่มทักษะ (Reskill และ Upskill) ให้เกษตรกร และการสนับสนุนสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำสำหรับจัดซื้อเครื่องจักร
ด้วยการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างเป็นระบบ ผสานกับการนำเทคโนโลยี นวัตกรรม และโมเดลเศรษฐกิจแบ่งปันมาปรับใช้ คาดการณ์ว่าแนวโน้มเศรษฐกิจการเกษตรในปี 2569 จะสามารถขยายตัวได้ราว 0.5 – 1.5% ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันและสร้างความมั่นคงให้กับเกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
