วิกฤตปุ๋ยโลก: ปัจจุบันภาคการเกษตรในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ เมื่อราคาปุ๋ยพุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรงในช่วงเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูกข้าว
โดยมีตัวเร่งสำคัญมาจากวิกฤตการณ์ใน ช่องแคบฮอร์มุซ และความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อกระบวนการผลิตและการขนส่งสินค้า
ข้อมูลจากธนาคารโลกชี้ให้เห็นว่า ราคาปุ๋ยยูเรียในตลาดโลกพุ่งสูงทำลายสถิติในรอบ 4 ปี โดยแตะระดับ 857 ดอลลาร์ต่อเมตริกตันในเดือนเมษายน ซึ่งเป็นราคาที่สูงกว่าช่วงเวลาเดียวกันของปีที่แล้วมากกว่าหนึ่งเท่าตัว
สาเหตุหลักของวิกฤตนี้เกิดจากการที่กลุ่มประเทศแถบอ่าวเปอร์เซีย เช่น กาตาร์และซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเป็นผู้ส่งออกปุ๋ยยูเรียรายใหญ่ของโลกถึง 30-35% ประสบปัญหาโรงงานผลิตได้รับความเสียหายจากการโจมตี และการขนส่งต้องหยุดชะงักจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยพฤตินัย
นอกจากนี้ การผลิตปุ๋ยฟอสเฟตยังได้รับผลกระทบเนื่องจากต้องพึ่งพา ซัลเฟอร์หรือกำมะถัน ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญจากแหล่งผลิตในแถบอ่าวเปอร์เซียเช่นเดียวกัน
ผลกระทบนี้ส่งแรงกระแทกโดยตรงต่อชาวนาในเอเชีย ซึ่งเป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคข้าวรายใหญ่ของโลก เนื่องจากข้าวเป็นพืชที่ต้องการปุ๋ยในปริมาณมาก โดยเฉพาะปุ๋ยไนโตรเจนที่ช่วยในการเจริญเติบโต
ธนาคารโลกคาดการณ์ว่าในปี 2026 ต้นทุนการผลิตโดยรวมของเกษตรกรอาจพุ่งสูงขึ้นถึง 50-80% จากปัจจัยด้านราคาปุ๋ยและค่าขนส่งที่สูงขึ้น เมื่อเผชิญกับต้นทุนที่แบกรับไม่ไหว เกษตรกรจำนวนมากจึงตัดสินใจ “ลดปริมาณการใช้ปุ๋ย” ซึ่งจะส่งผลให้ผลผลิตข้าวต่อไร่ลดน้อยลง และอาจนำไปสู่ภาวะการขาดแคลนอาหารในที่สุด
สถานการณ์ในประเทศผู้ส่งออกข้าวหลักก็น่ากังวลไม่แพ้กัน เวียดนามซึ่งเป็นผู้ส่งออกอันดับ 2 ของโลกเริ่มลดกำลังการผลิตลงเนื่องจากต้นทุนพลังงานกระทบต่อผลกำไร ขณะที่อินเดียซึ่งเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ที่สุดของโลกมีความเปราะบางอย่างมาก
เนื่องจากต้องพึ่งพาการนำเข้าปุ๋ยจากกลุ่มประเทศอ่าวเปอร์เซียถึง 40% แม้แต่ประเทศอย่างไทย บังกลาเทศ และปากีสถาน ต่างก็เผชิญแรงกดดันในลักษณะเดียวกัน
ในภาพรวมของความมั่นคงทางอาหาร ปัจจุบันยังไม่มีประเทศใดสามารถส่งออกข้าวเพื่อทดแทนปริมาณมหาศาลจากอินเดียได้ หากสถานการณ์ที่ช่องแคบฮอร์มุซยังคงยืดเยื้อต่อไป จะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อประเทศที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าข้าว เช่น ฟิลิปปินส์และกลุ่มประเทศในแอฟริกาตอนใต้
วิกฤตการณ์นี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของต้นทุนการเกษตรที่เพิ่มขึ้น แต่คือความเสี่ยงที่จะเกิดวิกฤตการณ์ทางอาหารทั่วโลกหากปัจจัยการผลิตที่สำคัญอย่างปุ๋ยยังคงมีราคาแพงและขาดแคลนอย่างต่อเนื่อง
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
