พลิกวิกฤตปลาหมอคางดำ: ปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำธรรมชาติของประเทศไทยไม่ได้เป็นเพียงวิกฤตด้านระบบนิเวศที่แก้ไขได้ยากเท่านั้น แต่ปัจจุบันกำลังถูกมองในมุมใหม่ในฐานะโอกาสทางการเศรษฐกิจที่สำคัญ
ล่าสุดคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา ได้จัดงานสัมมนาทางวิชาการภายใต้หัวข้อ “มิติใหม่แห่งการบริหารจัดการปลาหมอคางดำ : สู่การใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่า” เพื่อวางแนวทางในการเปลี่ยนปลาสายพันธุ์รุกรานนี้ให้กลายเป็นวัตถุดิบที่มีมูลค่าและสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนในท้องถิ่น
แนวคิดหลักในการจัดการปัญหาคือการยอมรับความจริงว่าการกำจัดปลาหมอคางดำให้หมดไปจากธรรมชาติเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก ดังนั้น กลยุทธ์ที่เหมาะสมที่สุดคือการ “เปลี่ยนภาระให้เป็นพลัง”
โดยการนำเทคโนโลยีและการบริหารจัดการที่ทันสมัยมาใช้เพื่อเปลี่ยนปลาเหล่านี้ให้เป็นวัตถุดิบต้นน้ำที่มีมูลค่า ซึ่งจะส่งผลดีต่อทั้งการลดปริมาณปลาในระบบนิเวศและเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรและชาวประมงพื้นบ้านไปพร้อมกัน
แนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มแบ่งออกเป็นหลายมิติ ดังนี้:
1. การแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหาร: สนับสนุนกลุ่มแม่บ้านและวิสาหกิจชุมชนในการนำปลาหมอคางดำมาทำเป็นปลาส้ม น้ำพริก และน้ำปลาร้า นอกจากนี้ยังต้องมีการสร้างภาพลักษณ์ใหม่ว่าปลาชนิดนี้สามารถบริโภคได้หลากหลายและมีคุณค่าทางโภชนาการ
2. นวัตกรรมและสารอาหาร: ผลการศึกษาเบื้องต้นพบว่า “ก้างปลาหมอคางดำ” มีสารอาหารและแคลเซียมสูงใกล้เคียงกับปลาทะเลเศรษฐกิจบางชนิด ซึ่งเป็นโอกาสในอุตสาหกรรมอาหารและสุขภาพ
3. ประโยชน์ในภาคเกษตรกรรม: เกษตรกรในหลายพื้นที่เริ่มนำปลาหมอคางดำไปใช้เป็นเหยื่อเลี้ยงปูขาว หรือใช้ในนากุ้งเพื่อช่วยกินขี้เลน รวมถึงการผลิตน้ำหมักชีวภาพ
4. อุตสาหกรรมปลาป่น: มีการเสนอให้แก้ไขกฎระเบียบเพื่ออนุญาตให้เคลื่อนย้ายปลาที่ผ่านการตรวจสอบแล้วว่าไม่สามารถแพร่ระบาดได้ เพื่อนำไปใช้ในอุตสาหกรรมผลิตปลาป่น
เพื่อให้เกิดความยั่งยืน คณะกรรมาธิการฯ เตรียมผลักดันนโยบาย “โมเดลเศรษฐกิจหมุนเวียน” (Circular Economy) โดยเสนอให้รัฐบาลจัดตั้งกลไกการรับซื้อที่ต่อเนื่องและศูนย์แปรรูปในพื้นที่ ข้อเสนอทั้งหมดจะถูกรวบรวมเป็นรายงานข้อเสนอเชิงนโยบายหรือ “พิมพ์เขียว” ส่งถึงรัฐบาล เพื่อใช้เป็นแนวทางหลักในการบริหารจัดการปลาหมอคางดำอย่างยั่งยืน และขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากของไทยให้เข้มแข็งต่อไป
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
