ปลาหมอคางดำสร้างเงิน: ปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำซึ่งเป็นเอเลี่ยนสปีชีส์ที่ทำลายระบบนิเวศ ได้ถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นห่วงโซ่แห่งความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจผ่าน “โครงการส่งเสริมการเลี้ยงปูขาวเพื่อเพิ่มรายได้แก่เกษตรกร”
โมเดลความสำเร็จนี้เกิดขึ้นจากการบูรณาการความร่วมมือระหว่างสำนักงานประมงจังหวัดนครศรีธรรมราช ชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงปูขาวปลอดภัยลุ่มน้ำปากพนัง และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย
โครงการนี้ได้นำปลาหมอคางดำมาแปลงสภาพเป็นอาหารสดสำหรับเลี้ยงปูขาว ซึ่งนอกจากจะช่วยควบคุมการแพร่ระบาดได้อย่างละมุนละม่อมแล้ว ยังช่วยสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่ทำให้ชาวบ้านมีรายได้เสริมอย่างยั่งยืน
ในด้านการดำเนินงาน มีเกษตรกรนำร่องจำนวน 20 ราย ในพื้นที่ตำบลขนาบนาก อำเภอปากพนัง เข้ารับลูกปูขาวจำนวน 10,000 ตัว ณ ฟาร์มสาธิตการเลี้ยงปูขาวปลอดภัย บ้านเนินหนองหงส์ ตำบลเกาะเพชร อำเภอหัวไทร เพื่อนำไปเลี้ยงต่อยอดเป็นอาชีพ นายสมเกียรติ ขวัญเมือง ประมงจังหวัดนครศรีธรรมราช
ระบุว่าปูขาวเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่ตอบโจทย์ตลาดอย่างมาก เนื่องจากมีรสชาติหวาน นุ่ม เปลือกไม่หนา เลี้ยงง่ายและโตไว ที่สำคัญคือสามารถขายได้ราคาสูงเฉลี่ย 400-500 บาทต่อกิโลกรัม และหากเป็นปูไข่ ราคาจะพุ่งสูงถึงกิโลกรัมละ 700-800 บาท การนำปลาหมอคางดำที่จับได้ในพื้นที่มาเป็นอาหารปู จึงช่วยลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์ซึ่งเป็นต้นทุนหลักลงได้อย่างมหาศาล
ทางด้านนายณัฎฐชัย นาคเกษม ประธานชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงปูขาวปลอดภัยลุ่มน้ำปากพนัง เปิดเผยว่า ปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนในตำบลเกาะเพชรมีสมาชิกกว่า 30 ราย และมีความต้องการใช้ปลาหมอคางดำเป็นอาหารปูเฉลี่ยถึงวันละ 400-500 กิโลกรัม ทางกลุ่มได้เปิดรับซื้อปลาหมอคางดำจากชาวบ้านทั่วไปในราคากิโลกรัมละ 10 บาท ทำให้เกิดการสร้างรายได้เสริมให้แก่คนในพื้นที่
ปลาหมอคางดำมีคุณค่าทางโภชนาการที่ช่วยให้ปูเจริญเติบโตได้ดี จนในบางช่วงพบว่าปลาชนิดนี้มีปริมาณไม่เพียงพอต่อความต้องการของเกษตรกร ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าปลาหมอคางดำสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาชีพได้จริง
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้กระบวนการนี้มีความปลอดภัยสูงสุดคือองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย ซึ่งเข้ามาช่วยวางมาตรการจัดการวัตถุดิบอย่างรัดกุม ปลาหมอคางดำจะต้องผ่านการแช่แข็งที่อุณหภูมิ -20 องศาเซลเซียส เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง เพื่อให้ไข่ปลาฝ่อและไม่สามารถแพร่พันธุ์ต่อได้ ก่อนจะนำมาหั่นเป็นอาหารปู
นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยยังได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีการนำจุลินทรีย์มาผสมกับเนื้อปลาหมอคางดำ เพื่อช่วยเพิ่มปริมาณเนื้อและรักษารสชาติของปูขาว การใช้จุลินทรีย์ยังช่วยย่อยสลายของเสียและเศษอาหารในบ่อ ทำให้คุณภาพน้ำสมดุล ส่งผลให้ปูแข็งแรง กินอาหารได้ดี ลอกคราบอย่างสม่ำเสมอ และเติบโตอย่างรวดเร็ว
โมเดลการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบ “Bio-Hack” ของจังหวัดนครศรีธรรมราชนี้ จึงเป็นต้นแบบการแก้ปัญหาเชิงนวัตกรรมที่สมบูรณ์แบบ ความสำเร็จนี้เกิดจากการผสานองค์ความรู้ด้านการประมงเข้ากับการดึงศักยภาพของทรัพยากรในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ซึ่งสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้ภาคประมงระดับชุมชน ควบคู่ไปกับการรักษาสมดุลของระบบนิเวศได้อย่างยั่งยืน
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
