ทำไมน้ำมันแพง ?: สถานการณ์ราคาน้ำมันในตลาดโลกที่ผันผวนอย่างหนักในปี พ.ศ. 2569 มีจุดเริ่มต้นจากความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางระหว่างสหรัฐอเมริกา อิสราเอล และอิหร่าน ซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเส้นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดของโลกบริเวณ “ช่องแคบฮอร์มุซ” ที่มีปริมาณการค้าน้ำมันดิบผ่านเส้นทางนี้มากถึงประมาณร้อยละ 20 ของโลก

เมื่อเรือขนส่งน้ำมันไม่สามารถผ่านช่องแคบดังกล่าวได้อย่างปกติ ประกอบกับการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ทั้งเรือขนส่ง โรงกลั่น และท่อส่งก๊าซ ทำให้ตลาดเกิดความกังวลเรื่องอุปทานน้ำมันที่จะเข้าสู่ตลาดโลก และส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบเบรนต์ (Brent) พุ่งทะยานสูงขึ้นเกิน 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล โดยมีช่วงที่พุ่งขึ้นไปแตะระดับสูงสุดถึง 118 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล แม้ในบางช่วงสถานการณ์จะเริ่มผ่อนคลายลง แต่ความเสี่ยงด้านอุปทานก็ยังคงกลับมาสร้างความกังวลซ้ำ ๆ จากเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นเป็นระยะ

สำหรับประเทศไทย ซึ่งเป็นประเทศที่ต้องนำเข้าพลังงานจำนวนมาก ทำให้ต้นทุนการจัดหาน้ำมันต้องขยับตัวสูงขึ้นตามราคาตลาดโลก อย่างไรก็ตาม ราคาพลังงานที่ปรากฏหน้าปั๊มไม่ได้สะท้อนเพียงราคาน้ำมันดิบอย่างเดียว แต่ยังประกอบด้วยองค์ประกอบอื่น ๆ เช่น ราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากตลาดเอเชีย ค่าการกลั่น ค่าเงินบาท ภาษี กองทุน และค่าขนส่ง โดยเฉพาะน้ำมันดีเซลที่มีความตึงตัวสูง ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ทำให้ภาคการขนส่งและภาคธุรกิจมีต้นทุนเพิ่มขึ้น

ในส่วนของการบรรเทาผลกระทบภายในประเทศ ภาครัฐได้นำกลไก “กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง” เข้ามามีบทบาทสำคัญในการช่วยพยุงราคาไม่ให้ราคาหน้าปั๊มปรับตัวสูงขึ้นเต็มจำนวนตามราคาตลาดโลก เพื่อเป็นการกระจายภาระราคาที่เพิ่มสูงขึ้น แม้ว่ากองทุนจะทำหน้าที่ช่วยแบ่งเบาภาระในยามฉุกเฉิน แต่กลไกนี้ก็มีข้อจำกัด เนื่องจากแหล่งเงินของกองทุนส่วนหนึ่งก็มาจากการจัดเก็บเงินจากผู้บริโภคที่เติมน้ำมันนั่นเอง

ท้ายที่สุด ปัญหาราคาน้ำมันแพงไม่ได้ส่งผลกระทบแค่ผู้ใช้รถยนต์เท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อเนื่องเป็นห่วงโซ่ไปยังต้นทุนการขนส่งสินค้า การผลิตของโรงงาน และร้านค้า ทำให้ราคาสินค้าและบริการอุปโภคบริโภคโดยรวมปรับตัวสูงขึ้น ซึ่งสร้างภาระค่าใช้จ่ายให้กับประชาชนทุกคนในท้ายที่สุด

พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” ได้ใน “เงินทองของจริง” 
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์  เวลา 08.20 – 08.30 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25  เวลา 09.10 – 09.20 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital