กู้ง่าย จ่ายยาก ติดตลอดชีวิต – ความจริงของหนี้นอกระบบ | เงินทองของจริง

ในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจไทยเผชิญกับความท้าทายจากเงินเฟ้อสูง ค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้น และหนี้ครัวเรือนที่เพิ่มมากขึ้น ขณะที่รายได้กลับคงที่ ทำให้ผู้คนจำนวนมากต้องเผชิญกับปัญหาทางการเงินที่รุนแรง สำหรับหลายคนที่หาเช้ากินค่ำ ทางเลือกสุดท้ายที่เหลืออยู่คือการหันไปพึ่งพา “หนี้นอกระบบ” ซึ่งกลายเป็นกับดักที่อันตรายกว่าที่หลายคนคิด

 

หนี้นอกระบบคืออะไร ?

 

หนี้นอกระบบคือเงินที่ให้กู้ยืมโดยไม่ได้ผ่านระบบของธนาคารหรือสถาบันการเงินที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของธนาคารแห่งประเทศไทยและกระทรวงการคลัง ทำให้เป็นการกู้ยืมที่ไม่มีระเบียบบังคับใช้กับเจ้าหนี้ โดยมีทั้งรูปแบบการเรียกเก็บหนี้แบบรายวัน ที่เจ้าหนี้จะเก็บดอกเบี้ยบวกกับเงินต้นที่ต้องจ่ายในแต่ละวัน และแบบรายเดือน ที่เจ้าหนี้จะเก็บดอกเบี้ยรายเดือนไปเรื่อยๆ จนกว่าลูกหนี้จะมีเงินต้นมาคืนเต็มจำนวน

 

6 อันตรายของหนี้นอกระบบที่ต้องรู้

 

1. ดอกเบี้ยสูงเกินขีดจำกัดกฎหมาย

ดอกเบี้ยของหนี้นอกระบบมักอยู่ที่ร้อยละ 20% ต่อเดือน หนี้รายวันที่ดูเหมือนผ่อนไหวเพียงวันละไม่กี่ร้อยบาท แต่เมื่อคิดรวมแล้วเท่กับดอกเบี้ย 240% ต่อปี ซึ่งแซงหน้าเงินต้นไปหลายเท่า บางคนไม่เพียงปลดหนี้ไม่ได้ ยังต้องกู้เงินที่อื่นมาเพื่อจ่ายแค่ดอกเบี้ยด้วยซ้ำ ซึ่งแตกต่างจากหนี้ในระบบที่มีดอกเบี้ยเพียง 1.25% ต่อเดือน หรือ 15% ต่อปี

 

2. ปัญหาดอกลอย

เมื่อลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ทั้งจำนวนในคราวเดียวกัน จ่ายได้เพียงดอกเบี้ยเท่านั้น ทำให้เงินที่ต้องจ่ายถูกทบเข้าทั้งต้นทั้งดอกจนยอดหนี้สูงขึ้น ภาระทางการเงินก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย จากการกู้เพียงไม่กี่พันบาทอาจลอยไปเป็นหลักหมื่นหรือหลักแสนได้

 

3. ไม่มีสัญญาที่ชัดเจน

เงินกู้นอกระบบไม่ค่อยมีการกำหนดระยะเวลาที่ชัดเจน สัญญาเงินกู้ไม่สามารถตรวจสอบได้ และผู้กู้ไม่สามารถต่อรองกับเจ้าหนี้ได้ รวมทั้งผู้กู้จะไม่ได้รับความคุ้มครองทางกฎหมาย ในขณะที่การกู้ในระบบแม้จะใช้เอกสารและขั้นตอนมากกว่า แต่มีความน่าเชื่อถือมากกว่า

 

4. อาจพัวพันกับสิ่งผิดกฎหมาย

เราจะไม่มีทางรู้เลยว่าคนที่ปล่อยกู้มีแหล่งเงินมาจากที่ไหน ซึ่งอาจมาจากการทำธุรกิจผิดกฎหมายต่างๆ

 

5. คนปล่อยกู้คือคนคุมเกม

คนที่ปล่อยเงินกู้มักรู้ว่าผู้กู้มักอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่มีอะไรจะเสียและยอมทำทุกอย่างเพื่อให้ได้เงินมาใช้ ทำให้ในการกู้เงินมักมีกลโกงแบบกำกวมหรือทำให้สับสน พอสุดท้ายแล้วผู้กู้จะไม่รู้เลยว่าตอนนี้เป็นหนี้อยู่เท่าไหร่กัน

 

6. การทวงหนี้ที่รุนแรง

ในกรณีลูกหนี้ผิดนัดการจ่ายเงิน มักจะมีการข่มขู่ คุกคาม หลายกรณีมีการทำร้ายร่างกาย ทำลายทรัพย์สิน หรือแม้กระทั่งลุกลามไปถึงครอบครัวและคนใกล้ชิดด้วย

 

3 ทางออกสำหรับผู้ที่ติดหนี้นอกระบบ

 

เมื่อติดกับดักหนี้นอกระบบ หลายคนมักเลือกหาทางออกด้วยการหนีหนี้ แต่การเผชิญหน้าและแก้ปัญหาน่าจะเป็นทางออกที่ดีกว่า ต่อไปนี้คือ 3 วิธีที่แนะนำ

 

1. หาเงินมาปิดหนี้

เริ่มต้นด้วยการลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นลง แล้วหารายได้เพิ่มเติมจากความถนัดหรืองานอดิเรกของตัวเอง หรือลองรวบรวมข้อมูลทรัพย์สินที่มีอยู่ว่ามีอะไรที่น่าจะมีคนสนใจซื้อและขายออกไปได้บ้าง เพื่อนำเงินไปใช้หนี้ ซึ่งการตัดใจขายทรัพย์สิน คนส่วนใหญ่คงบอกว่าทำใจลำบาก แต่เมื่อผ่านสถานการณ์นี้ไปได้ ค่อยทยอยเก็บเงินซื้อทรัพย์สินใหม่ก็ยังไม่สายเกินไป

 

2. หาแหล่งเงินกู้ในระบบ

สอบถามธนาคารที่อาจมีโครงการสินเชื่อเพื่อช่วยลดปัญหาหนี้นอกระบบออกมาเป็นระยะ หรือขอสินเชื่อจากสถาบันการเงินต่างๆ นอกจากนี้ ยังมีสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์และสินเชื่อพิโกพลัส ซึ่งดอกเบี้ยของสินเชื่อเหล่านี้น้อยกว่าดอกเบี้ยของหนี้นอกระบบ มีสัญญาที่ชัดเจน และมีหน่วยงานทางการกำกับดูแลอีกด้วย

 

3. หาคนกลางมาช่วยไกล่เกลี่ย ประนอมหนี้

สามารถติดต่อสำนักงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน (สคช.) สำนักงานอัยการสูงสุด สายด่วน 1157 โดยคณะอนุกรรมการไกล่เกลี่ยประนอมหนี้นอกระบบประจำจังหวัดจะช่วยเป็นตัวกลางในการเจรจาไกล่เกลี่ยประนอมหนี้ระหว่างลูกหนี้กับเจ้าหนี้นอกระบบให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทั้งสองฝ่าย 

 

สำหรับลูกหนี้ที่มีความสามารถในการชำระหนี้น้อย จะมีคณะอนุกรรมการฟื้นฟูและพัฒนาศักยภาพการหารายได้ของลูกหนี้นอกระบบในทุกจังหวัดช่วยฝึกอบรมอาชีพ ฝีมือแรงงาน และให้ความรู้ทางการเงินด้วย

 

หนี้นอกระบบเป็นปัญหาที่ร้ายแรงและซับซ้อน แต่ไม่ใช่ปัญหาที่ไม่มีทางออก สิ่งสำคัญคือต้องรู้จักปัญหา เข้าใจอันตราย และมีความกล้าที่จะเผชิญหน้ากับปัญหาแทนที่จะหลีกหนี หากคุณหรือคนรู้จักกำลังเผชิญกับปัญหานี้ อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพราะการแก้ปัญหาตั้งแต่เนิ่นๆ จะง่ายกว่าการปล่อยให้ปัญหาบานปลาย

 

หมายเลขสายด่วนสำคัญ

– สำนักงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน (สคช.): 1157