เทคนิคเตรียมใจ พี่คนโต ให้รักน้องตั้งแต่วันแรกที่เห็นหน้า

การก้าวข้ามจากการเป็น “ลูกคนเดียว” สู่บทบาท “พี่คนโต” นับเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในโลกใบเล็ก ๆ ของเด็กคนหนึ่ง เดิมทีเขาเคยเป็นศูนย์กลางของความรักและความสนใจแบบ 100% แต่เมื่อมีสมาชิกใหม่เข้ามา ความสนใจนั้นอาจถูกแบ่งไปจนเหลือเพียงครึ่งเดียว หน้าที่สำคัญของคุณพ่อคุณแม่คือการประคับประคองหัวใจดวงน้อยนี้ให้เขารู้สึกว่า “น้อง” คือของขวัญ ไม่ใช่ผู้ที่จะมาแย่งความรักไป

1. เริ่มสร้างความผูกพันตั้งแต่น้องอยู่ในครรภ์

การเตรียมความพร้อมควรเริ่มทันทีที่คุณแม่ทราบว่ากำลังจะมีน้อง เพื่อป้องกันปัญหาพี่อิจฉาน้องในอนาคต

• บอกเล่าเรื่องราว บอกลูกคนโตอย่างใจเย็นว่าเขากำลังจะมีน้อง และชี้ให้ดูท้องของคุณแม่ว่าน้องอาศัยอยู่ในนั้น
• ให้เขามีส่วนร่วม ชวนลูกมาสัมผัสท้องเวลาที่น้องดิ้น หรือชวนเขาช่วยเตรียมของเล่นและของใช้ให้น้อง

• สร้างกิจกรรมเชิงบวก พาลูกไปตรวจครรภ์ด้วยเพื่อให้เขาได้ยินเสียงหัวใจน้อง หรืออ่านนิทานเกี่ยวกับการเป็นพี่ที่น่ารักให้เขาฟังก่อนนอน

2. นาทีแรกที่พี่น้องพบกัน 

เมื่อน้องคลอดออกมาแล้ว ช่วงเวลาแรกสัมผัสมีความหมายต่อความรู้สึกของ พี่คนโต อย่างมาก

• ย้ำเตือนความสำคัญ ทันทีที่เห็นน้องครั้งแรก ให้บอกเขาว่า “นี่คือน้องที่หนูช่วยแม่ดูแลมาตลอดนะ” และปล่อยให้เขาได้ลองสัมผัสตัวน้องเบา ๆ โดยมีคุณพ่อคุณแม่ดูแลอยู่ข้าง ๆ

• อย่าให้เขารู้สึกถูกทอดทิ้ง ในช่วงที่คุณแม่ไปคลอดที่โรงพยาบาล ควรให้ลูกได้ไปเยี่ยมหรือโทรศัพท์คุยกันสม่ำเสมอ และเมื่อกลับมาบ้านใหม่ ๆ คุณแม่ควรให้เวลาใกล้ชิดกับพี่คนโตก่อนเป็นอันดับแรก

3. จิตวิทยาการเลี้ยงดูอย่างเท่าเทียม

การสร้างความรักระหว่างพี่น้องต้องเกิดจากความเต็มใจ ไม่ใช่การออกคำสั่ง

• จัดเวลา “นาทีทอง” ให้พี่คนโต แม้จะยุ่งกับการเลี้ยงน้อง แต่คุณแม่ควรมีเวลา “พิเศษ” อยู่กับพี่คนโตตามลำพัง เพื่อทำกิจกรรมที่เขาชอบโดยไม่มีน้องมากวน
• มอบบทบาท “ผู้ช่วยตัวน้อย” ชวนพี่คนโตช่วยเลี้ยงน้องแบบง่าย ๆ เช่น ช่วยหยิบผ้าอ้อมหรือขวดนม และอย่าลืมกล่าวชมเชยเขาอย่างจริงใจว่าคุณพ่อคุณแม่ภูมิใจในตัวเขาแค่ไหน

• หลีกเลี่ยงการบังคับให้เสียสละ การสอนว่า “เป็นพี่ต้องเสียสละให้น้อง” บ่อยครั้งอาจสร้างแผลใจและทำให้พี่รู้สึกไม่ยุติธรรม ควรเปลี่ยนจากการบังคับเป็นการสอนให้ “แบ่งปันด้วยความเต็มใจ” และเคารพสิทธิของลูกทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน

4. รับมือกับพฤติกรรม “ถดถอย” ด้วยความเข้าใจ

เป็นเรื่องปกติที่พี่คนโต (โดยเฉพาะวัย 1-3 ปี) จะแสดงพฤติกรรมถดถอยเพื่อเรียกร้องความสนใจ เช่น กลับไปดูดขวดนม หรืออ้อนให้แม่อุ้มมากขึ้น

• อย่าดุ พฤติกรรมเหล่านี้เกิดจากความกังวลว่าพ่อแม่จะรักเขาน้อยลง การดุจะยิ่งทำให้เขารู้สึกแง่ลบต่อน้อง
• เพิ่มความมั่นคงทางอารมณ์ แสดงความรักผ่านการกอด หอมแก้ม และบอกรักเขาให้บ่อยขึ้น เพื่อให้เขามั่นใจว่าความรักที่มีให้เขานั้นไม่เคยลดลงเลย

ความสัมพันธ์ระหว่างพี่น้อง คือหนึ่งในสายสัมพันธ์ที่ยาวนานและมั่นคงที่สุดในชีวิตของมนุษย์ แม้ในวันที่เขาโตขึ้นและคุณพ่อคุณแม่อาจไม่อยู่เคียงข้างแล้ว แต่พวกเขาจะยังมีกันและกันเป็นที่พึ่งพา การเตรียมความพร้อมให้พี่คนโตในวันนี้ ไม่ใช่เพียงการลดความขัดแย้งในบ้าน แต่คือการวางรากฐานแห่งความเมตตาและการให้อภัย ซึ่งจะหล่อหลอมให้พวกเขาเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีความฉลาดทางอารมณ์และพร้อมที่จะดูแลกันและกันตลอดไป เพราะภาพที่งดงามที่สุดในใจของพ่อแม่ คือการได้เห็นลูก ๆ รักและก้าวเดินไปในโลกกว้างด้วยกันอย่างมีความสุข ติดตามสาระน่ารู้เพิ่มเติมได้ที่ Kidsfun ค้นพบความสนุกและสาระความบันเทิงสำหรับลูกได้ที่ @kidsfunth