คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจกำลังสับสนกับแนวทางการเลี้ยงดูลูก ระหว่างการเป็น “เพื่อน” ที่เข้าถึงง่าย กับการเป็น “ผู้ปกครอง” ที่ต้องรักษาระเบียบวินัย บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจศิลปะการ เลี้ยงลูกเชิงบวก แบบ “ใจดีแต่ไม่ใจอ่อน” ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างวินัยโดยไม่ทำลายความสัมพันธ์ในครอบครัว
ทำความเข้าใจความใจดีที่ไม่ใช่การตามใจ
หัวใจของการ เลี้ยงลูกเชิงบวก คือการสร้างสมดุลระหว่างความรักและขอบเขต
• ความใจดี คือการแสดงความรัก ความเข้าใจ และยอมรับในตัวตนของลูกอย่างไม่มีเงื่อนไข พ่อแม่พร้อมรับฟังความรู้สึกและตอบสนองความต้องการทางอารมณ์ของลูกอย่างเหมาะสมเพื่อให้เขารู้สึกมั่นคงปลอดภัย
• ความไม่ใจอ่อน คือการกำหนดกฎเกณฑ์และขอบเขตที่ชัดเจน ไม่โอนอ่อนตามคำขอที่ไม่สมเหตุสมผลหรือพฤติกรรมที่ก้าวร้าว เพื่อให้ลูกเรียนรู้ถึงความรับผิดชอบและผลของการกระทำ
5 เทคนิค “ใจดี…แต่ไม่ตามใจ” เพื่อสร้างวินัยและตัวตนที่แข็งแกร่ง
เพื่อให้การเลี้ยงลูกในสังคมที่วุ่นวายได้ผลลัพธ์ที่ยั่งยืน คุณพ่อคุณแม่สามารถนำ 5 เทคนิคนี้ไปปรับใช้ได้จริง
1. รับฟังทุกครั้ง แต่ตามใจเพียงบางครั้ง การรับฟังอย่างตั้งใจทำให้ลูกรู้สึกมีคุณค่าแต่ต้องมีกติกาที่ชัดเจนเพื่อให้ลูกรู้ว่าความเข้าใจของพ่อแม่ไม่ได้แปลว่าเขาจะใช้เป็นข้ออ้างได้ทุกครั้ง
2. ฝึกความรับผิดชอบผ่านงานที่เหมาะสม การมอบหมายงานบ้านง่ายๆ ตามวัย จะช่วยเสริมสร้างความมั่นใจและความรู้สึกมีคุณค่าเมื่อได้รับคำชม นอกจากนี้ยังช่วยให้เด็กเรียนรู้การทำงานร่วมกับผู้อื่น
3. ใช้เหตุผลเหนืออารมณ์ เมื่อลูกทำผิดควรระงับอารมณ์โกรธแล้วสื่อสารด้วยเหตุผล อธิบายถึงผลกระทบของการกระทำและเสนอทางเลือกที่ถูกต้อง การดุด้วยอารมณ์อาจทำให้ลูก “กลัว” แต่ไม่ “เข้าใจ”
4. เคารพการตัดสินใจของลูก ให้โอกาสลูกได้เลือกสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น การเลือกเสื้อผ้าหรือกิจกรรมที่อยากทำ วิธีนี้ช่วยพัฒนาทักษะการคิดและการยอมรับผลลัพธ์จากการตัดสินใจของตนเอง
5. เป็นแบบอย่างที่ดีและแสดงความรักสม่ำเสมอ เด็กเรียนรู้จากการเลียนแบบพฤติกรรมของพ่อแม่มากกว่าคำสั่ง การสื่อสารด้วยความเคารพและการจัดการอารมณ์ของตนเองให้สงบก่อนจะสอนลูกเป็นสิ่งสำคัญมาก
กลยุทธ์การสื่อสารในโลกยุคใหม่
ในวันที่โลกหมุนไวและเต็มไปด้วยสื่อออนไลน์ พ่อแม่ควรปรับวิธีการสื่อสารให้เป็นเชิงบวกมากขึ้น
• ใช้ “I-Message” บอกเล่าความรู้สึกของตนเองแทนการตำหนิ เช่น “แม่เจ็บนะที่เราเล่นแรงแบบนี้” แทนการพูดว่า “อย่าดื้อ” วิธีนี้จะช่วยให้ลูกเกิดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น
• ให้ทางเลือกที่จำกัด แทนการสั่งตรงๆให้ถามว่า “ลูกจะทำการบ้านตอนนี้ หรือจะทำหลังจากกินข้าวเสร็จ?” เพื่อให้เขารู้สึกมีอำนาจในการตัดสินใจภายในขอบเขตที่กำหนด
• ตั้งกติกา “Needs ก่อน Wants” สอนให้ลูกเข้าใจความจำเป็นก่อนความต้องการ ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างวินัยภายในและลดนิสัยเอาแต่ใจ
การเลี้ยงลูกด้วยความ “ใจดีแต่ไม่ใจอ่อน” อาจเป็นเส้นทางที่ต้องอาศัยความอดทนและความสม่ำเสมออย่างสูงในสังคมที่เต็มไปด้วยสิ่งเร้าแต่นี่คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด เพราะผลลัพธ์ไม่ใช่เพียงแค่เด็กที่เชื่อฟัง แต่คือการบ่มเพาะมนุษย์คนหนึ่งให้เติบโตขึ้นอย่างมีวินัย มีความสุข และมีความมั่นใจในตัวเองอย่างแท้จริง การสร้างพื้นที่ปลอดภัยในบ้านท่ามกลางโลกที่วุ่นวาย คือของขวัญล้ำค่าที่จะติดตัวลูกไปตลอดชีวิต
ติดตามสาระน่ารู้เพิ่มเติมได้ที่ Kidsfun
ค้นพบความสนุกและสาระความบันเทิงสำหรับลูกได้ที่ @kidsfunth
