ในยุคที่การแชร์ความสุขทำได้เพียงปลายนิ้วสัมผัส ความน่ารักไร้เดียงสาของลูกน้อยมักเป็น “ยาใจ” ที่พ่อแม่อยากแบ่งปันให้โลกโซเชียลได้เห็น แต่การ โพสต์รูปลูกลงโซเชียล โดยไม่ทันคิด อาจสร้างผลกระทบที่ยาวไกลเกินกว่าจำนวนไลก์และคอมเมนต์
หนึ่งในภัยเงียบที่พ่อแม่ยุคดิจิทัลควรรู้จัก คือ Sharenting หรือการแชร์ข้อมูลของลูกมากเกินไป ซึ่งอาจกระทบต่อความเป็นส่วนตัว ความปลอดภัย และตัวตนของลูกในอนาคตโดยไม่รู้ตัว
1. ร่องรอยดิจิทัล (Digital Footprint) ที่ลบไม่ได้
ทุกภาพที่เรา โพสต์รูปลูกลงโซเชียล จะกลายเป็น “ร่องรอยดิจิทัล” ที่จะติดตัวลูกไปตลอดชีวิต แม้เราจะลบโพสต์ไปแล้ว แต่ข้อมูลอาจถูกบันทึกหรือส่งต่อได้เสมอ ลองจินตนาการว่าหากลูกเติบโตขึ้นเป็นวัยรุ่น แล้วเพื่อนไปเห็นรูปที่เขาแก้ผ้าอาบน้ำหรือทำท่าทางน่าอายที่พ่อแม่เคยลงไว้ สิ่งที่ดู “น่ารัก” ในวันนี้ อาจกลายเป็น “ความอับอาย” และเป็นช่องทางให้เกิดการกลั่นแกล้ง (Bullying) ในอนาคตได้
2. ภัยร้ายจากผู้ไม่หวังดีและกลุ่ม Pedophile
การโพสต์ข้อมูลแบบเรียลไทม์ การระบุโลเคชัน หรือการถ่ายรูปในชุดนักเรียน เป็นการเปิดช่องโหว่ให้มิจฉาชีพเข้าถึงตัวเด็กได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ ภาพบางภาพที่พ่อแม่คิดว่าน่ารัก เช่น รูปตอนลูกอาบน้ำหรือแต่งตัวไม่เรียบร้อย อาจถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดโดยกลุ่มที่มีรสนิยมใคร่เด็ก (Pedophile) หรือถูกมิจฉาชีพขโมยตัวตนไปสร้างเรื่องราวหลอกลวงได้
3. สิทธิเด็กและข้อกฎหมายที่พ่อแม่ต้องรู้
ในทางกฎหมาย เด็กไม่ใช่สมบัติของพ่อแม่ แต่เป็นบุคคลที่มีสิทธิส่วนบุคคล
• พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 (มาตรา 27) ห้ามเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็กที่เจตนาจะทำให้เกิดความเสียหายต่อจิตใจ ชื่อเสียง หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ
• กฎหมาย PDPA แม้กิจกรรมในครอบครัวจะได้รับการยกเว้น แต่หากการโพสต์นั้นก่อให้เกิดความเสียหายหรือเป็นการนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ เช่น การรีวิวสินค้าโดยไม่ได้รับความยินยอมที่ถูกต้อง ก็อาจมีความผิดได้
คู่มือ “คิดก่อนโพสต์” สำหรับคุณแม่ยุคใหม่
• ถามความยินยอม (Consent) เมื่อลูกเริ่มโต (6-7 ขวบขึ้นไป) ควรขออนุญาตลูกทุกครั้งก่อนโพสต์ เพื่อปลูกฝังเรื่องสิทธิความเป็นส่วนตัว
• งดโพสต์รูปที่ล่อแหลม ไม่ลงรูปโป๊เปลือย หรือภาพที่ลูกกำลังร้องไห้ ถูกลงโทษ เพราะเป็นการทำร้ายจิตใจเด็ก
• หลีกเลี่ยงการเปิดเผยข้อมูลระบุตัวตน ไม่ลงรูปชุดนักเรียน ป้ายชื่อบ้าน หรือเช็กอินที่อยู่แบบเรียลไทม์
• ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว เลือกแชร์เฉพาะกลุ่มเพื่อนสนิทหรือคนในครอบครัวเท่านั้น
• เปลี่ยนมุมกล้อง ลองถ่ายจากด้านหลัง ด้านข้าง หรือถ่ายเฉพาะมือขณะทำกิจกรรม แทนการลงรูปหน้าตรง
การเก็บภาพความทรงจำคือการบันทึก “ความรัก” ของเราไว้ในห้วงเวลา แต่ความรักที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือ การเคารพในตัวตนของลูก ในฐานะมนุษย์คนหนึ่งที่มีหัวใจ หน้าที่ของพ่อแม่ไม่ใช่เพียงการสร้างภาพลักษณ์ที่น่ารักให้โลกเห็น แต่คือการเป็น “เกราะคุ้มกัน” ที่ปลอดภัยที่สุดให้กับพวกเขา ทั้งในโลกความจริงและโลกออนไลน์ เพราะภาพถ่ายอาจเลือนลางไปตามกาลเวลา แต่ความรู้สึกปลอดภัยและมั่นใจในคุณค่าของตัวเองที่ลูกได้รับจากการเคารพของพ่อแม่ จะเป็นรากฐานที่แข็งแกร่งให้เขาเติบโตอย่างงดงามตลอดไป
ติดตามสาระน่ารู้เพิ่มเติมได้ที่ Kidsfun
ค้นพบความสนุกและสาระความบันเทิงสำหรับลูกได้ที่ @kidsfunth
