ลูกมีน้ำมูก ไอ และตัวร้อนนิดๆ ดูเหมือนหวัดธรรมดา แต่ช่วงปลายฝนต้นหนาวแบบนี้ อาจเป็น RSV ในเด็ก ก็ได้ กรมควบคุมโรคเตือนว่าสัปดาห์ล่าสุดมีผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจเพิ่มสูงขึ้น เด็กส่วนใหญ่หายเองที่บ้าน แต่ถ้ารู้ว่าต้องสังเกตอะไร พ่อแม่จะพาลูกไปหาหมอได้ทันเวลา
ทำไมช่วงนี้ต้องจับตา
RSV มักระบาดสูงช่วงกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน สัปดาห์ 11–17 ตุลาคม 2569 มีรายงานผู้ป่วย 2,860 ราย (สะสม 26,160 ราย) กลุ่มที่อัตราป่วยสูงสุดคือเด็ก 1–4 ปี รองลงมาคืออายุต่ำกว่า 1 ปี เด็กเล็กที่คลอดก่อนกำหนดหรือภูมิคุ้มกันบกพร่องเสี่ยงป่วยรุนแรงกว่า
5 สัญญาณอันตรายของ RSV ในเด็ก
อาการเริ่มต้นของ RSV คล้ายหวัด คือมีไข้ คัดจมูก ไอ จาม น้ำมูกไหล และเจ็บคอ แต่ถ้าลูกมีสัญญาณต่อไปนี้ กรมควบคุมโรคแนะนำให้รีบพาไปพบแพทย์
1. หายใจเร็ว หอบเหนื่อย หรือหายใจลำบาก
ลองสังเกตว่าลูกต้องออกแรงหายใจมากกว่าปกติ หายใจถี่ หรือหอบเหนื่อยแม้ไม่ได้วิ่งเล่นหรือไม่
2. หายใจมีเสียงหวีด (wheezing)
เสียง “วี้ด” ตอนหายใจออก เป็นสัญญาณว่าทางเดินหายใจเล็กๆ ของลูกกำลังอักเสบและตีบแคบลง
3. หน้าอกหรือซี่โครงบุ๋มขณะหายใจ
ถ้าเห็นหน้าอกหรือซี่โครงยุบเข้าไปทุกครั้งที่หายใจเข้า แสดงว่าลูกกำลังใช้แรงมากเป็นพิเศษในการหายใจ
4. ซึมลง ไม่เล่น กินนมหรือดื่มน้ำได้น้อย
เด็กที่เคยร่าเริงแต่เงียบผิดปกติ ไม่สนใจของเล่น หรือดูดนมน้อยลงชัดเจน อาจเสี่ยงขาดน้ำร่วมด้วย
5. ทารกเล็กอาจมีแค่ “งอแงผิดปกติ” หรือขยับน้อยลง
ในทารกอายุน้อยมาก RSV อาจไม่ได้เริ่มด้วยอาการหวัดชัดเจน บางคนมีเพียงอาการหงุดหงิด เคลื่อนไหวน้อยลง หรือหายใจลำบาก ถ้ารู้สึกว่า “ลูกดูไม่เหมือนเดิม” ให้เชื่อสัญชาตญาณและปรึกษาแพทย์
ดูแลที่บ้านอย่างไร
ปัจจุบัน RSV ยังไม่มียาต้านไวรัสเฉพาะ รักษาตามอาการ และเด็กส่วนใหญ่ดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์
- ให้ดื่มนมหรือน้ำให้เพียงพอ
- ให้ยาลดไข้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรและตามฉลาก (ห้ามให้แอสไพรินกับเด็ก)
- ปรึกษาแพทย์ก่อนให้ยาแก้หวัดสำหรับเด็ก
- สังเกตอาการทุกวัน และให้ลูกหยุดเรียนเมื่อป่วย
ป้องกันด้วย “ปิด ล้าง เลี่ยง หยุด”
- ปิด: ผู้ใหญ่สวมหน้ากากเมื่อไอจาม หรืออยู่ในที่แออัด
- ล้าง: ล้างมือก่อนอุ้มลูก และเช็ดของเล่นเป็นประจำ
- เลี่ยง: ไม่คลุกคลีผู้ป่วย ไม่ใช้แก้วหรือช้อนร่วมกัน
- หยุด: ลูกป่วยให้หยุดเรียน
สำหรับบ้านที่มีทารก กุมารแพทย์ท่านหนึ่งแนะนำให้งดหอมแก้มหรือจูบเด็กเล็ก หลังพบทารกอายุ 3 เดือนติด RSV จนต้องเข้า ICU คาดว่าได้รับเชื้อจากผู้มาเยี่ยมที่ไม่มีอาการ
วัคซีนและภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป RSV
มีวิธีเสริมการป้องกันป่วยรุนแรง 2 แนวทาง คือวัคซีน RSV สำหรับหญิงตั้งครรภ์ และภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปสำหรับทารก (แอนติบอดีที่ผลิตไว้แล้ว ไม่ใช่วัคซีน) ปัจจุบันมี nirsevimab และ clesrovimab ในไทย แต่ค่าใช้จ่ายยังสูง ลองถามสูติแพทย์หรือกุมารแพทย์ว่าสถานพยาบาลของคุณมีบริการหรือไม่ และช่วงไหนเหมาะกับลูก
RSV ในเด็ก ส่วนใหญ่ไม่รุนแรง แต่ถ้าลูกมีไข้ ไอ หายใจลำบาก หรือซึมลง ควรพบแพทย์ และรีบไปห้องฉุกเฉินทันทีหากหายใจลำบากมาก ริมฝีปากหรือผิวคล้ำเขียว หรือไม่ค่อยตอบสนอง สอบถามเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
ติดตามสาระน่ารู้เพิ่มเติมได้ที่ Kidsfun
ค้นพบความสนุกและสาระความบันเทิงสำหรับลูกได้ที่ @kidsfunth
