วิกฤตอิหร่าน: สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะสงครามที่เกี่ยวข้องกับอิหร่าน ได้กลายเป็นปัจจัยลบสำคัญที่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการส่งออกข้าวของไทยอย่างชัดเจนในช่วงต้นปี 2569
จากข้อมูลของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยพบว่า ภาพรวมการส่งออกในช่วง 4 เดือนแรกของปีทำได้เพียง 2.2 ล้านตัน ซึ่งถือว่าต่ำกว่าเป้าหมายที่วางไว้
หากสถานการณ์ยังคงยืดเยื้อและปริมาณการส่งออกเฉลี่ยต่อเดือนยังเป็นเช่นนี้ต่อไป อาจทำให้ ยอดส่งออกข้าวไทยทั้งปี 2569 เหลือเพียง 6.6 ล้านตัน ซึ่งไม่ถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ 7 ล้านตัน
ตลาดอิรักหยุดชะงักและต้นทุนโลจิสติกส์ที่พุ่งสูง สาเหตุหลักที่ทำให้ตัวเลขการส่งออกลดลงคือการสูญเสียตลาดตะวันออกกลาง โดยเฉพาะ ประเทศอิรัก ซึ่งถือเป็นตลาดส่งออกข้าวที่ใหญ่ที่สุดของไทย ในสภาวะปกติไทยจะส่งออกข้าวไปอิรักเฉลี่ยเดือนละ 80,000–90,000 ตัน หรือประมาณปีละ 1 ล้านตัน
แต่ในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา การส่งออกไปยังอิรักต้องหยุดชะงักลงอย่างสิ้นเชิงเนื่องจากภาวะสงคราม ส่งผลให้ ปริมาณการส่งออกหายไปกว่า 200,000 ตัน นอกจากนี้ ผู้ส่งออกยังต้องเผชิญกับ ต้นทุนโลจิสติกส์ ค่าระวางเรือ และค่าประกันภัยที่ปรับตัวสูงขึ้นประมาณ 20% ตามราคาน้ำมันโลกที่พุ่งสูงขึ้น
ตลาดเอเชียและยอดขายจีทูจี: ปัจจัยพยุงการส่งออก อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางวิกฤตในตะวันออกกลาง ตลาดในภูมิภาคเอเชียยังคงเป็นแรงสนับสนุนสำคัญ โดยเฉพาะประเทศ มาเลเซียและฟิลิปปินส์ ที่มีความต้องการนำเข้าข้าวเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
โดยมาเลเซียได้ตัดสินใจ ขยายปริมาณสต็อกข้าวสำรองจากเดิม 3 เดือน เพิ่มเป็น 9 เดือน ส่งผลให้ต้องเร่งจัดซื้อข้าวจากไทยในปริมาณที่มากขึ้นเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร
ในส่วนของการจำหน่ายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) ระหว่างไทยและจีน กรมการค้าต่างประเทศรายงานว่าจีนยังคงมีความต้องการข้าวไทยอย่างต่อเนื่อง โดยหลังจากส่งมอบลอตแรกไปแล้ว 40,000 ตัน ปัจจุบันอยู่ระหว่างการเจรจาส่งมอบลอตที่สองอีกประมาณ 50,000–60,000 ตัน
ทั้งนี้ กรมฯ มีแผนจะเสนอต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรี และคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) ชุดใหม่ เพื่อขยายสัญญาเพิ่มเติมอีก 220,000 ตัน จากกรอบเดิมที่มีอยู่ เพื่อให้บรรลุ เป้าหมายการส่งออกข้าวไปจีนรวม 500,000 ตัน ตามแผนที่วางไว้ในปี 2569
แม้ตลาดเอเชียและการส่งออกจีทูจีจะช่วยประคับประคองสถานการณ์ได้ในระดับหนึ่ง แต่ความผันผวนจากสงครามในตะวันออกกลางและต้นทุนการขนส่งที่เพิ่มขึ้น ยังคงเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ที่ภาคการส่งออกข้าวไทยต้องเร่งรับมือเพื่อรักษาเป้าหมายในปีนี้
พบกับ “ทิน โชคกมลกิจ” และ “โค้ชหนุ่ม” ได้ใน “เงินทองของจริง”
ออกอากาศทาง ช่อง one31 ทุกวันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 07.50 – 08.00 น.
รับชมรีรันได้ทางช่อง GMM25 เวลา 10.30 – 10.40 น. และช่องทางออนไลน์ TERO Digital
