รู้หรือไม่ ? ไทยใกล้ติดอันดับ Super Aged Society เหมือนญี่ปุ่น| เงินทองของจริง

ในยุคที่เทคโนโลยีการแพทย์พัฒนาก้าวหน้า คุณภาพชีวิตดีขึ้น และอัตราการเสียชีวิตลดลง ทำให้ประชากรทั่วโลกมีอายุยืนยาวขึ้น ประเทศไทยก็เช่นเดียวกัน กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่สำคัญ จากสังคมที่มีประชากรวัยเด็กและวัยทำงานเป็นหลัก กลายเป็นสังคมที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

 

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลต่อโครงสร้างครอบครัวและชุมชน แต่ยังกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ การเมือง และสังคมโดยรวม ทั้งในแง่ของความท้าทายและโอกาสใหม่ที่เกิดขึ้น การเตรียมความพร้อมรับมือกับสถานการณ์นี้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันดำเนินการ

 

ประเทศไทยก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว

 

ประเทศไทยในปัจจุบันได้ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัวแล้ว โดยการจำแนกสังคมผู้สูงอายุจะแบ่งออกเป็น 3 ระดับตามสัดส่วนของประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ดังนี้

 

1. สังคมสูงวัย (Aging Society) – มีผู้สูงอายุมากกว่า 10% ของประชากรทั้งหมด

2. สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ (Complete Aged Society) – มีผู้สูงอายุมากกว่า 20% ของประชากรทั้งหมด

3. สังคมผู้สูงวัยระดับสุดยอด (Super Aged Society) – มีผู้สูงอายุมากกว่า 28% ของประชากรทั้งหมด

 

ขณะนี้ประเทศไทยอยู่ในระดับสังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ และคาดการณ์ว่าจะก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยระดับสุดยอดภายในปี 2574 หรืออีกเพียง 6 ปีข้างหน้า

 

เมื่อพิจารณาเป็นรายภาค พบว่าภาคเหนือมีผู้สูงอายุมากที่สุด โดยเฉพาะจังหวัดลำปางที่ได้เข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอดแล้ว ด้วยประชากรสูงวัยถึง 28%

 

ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคม

 

การเป็นสังคมผู้สูงวัยส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจและสังคมในหลายมิติ ได้แก่

 

– งบประมาณด้านสาธารณสุข เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเพื่อรองรับการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ

– การบริโภคภายในประเทศ มีแนวโน้มชะลอตัวลง

– ความต้องการสินค้าและบริการด้านสุขภาพ เพิ่มสูงขึ้น

– วัยแรงงาน มีจำนวนลดลงในขณะที่ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

 

นโยบายส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุ

 

กระทรวงแรงงานได้ออกนโยบายขยายโอกาสด้านอาชีพและการทำงานสำหรับผู้สูงอายุ ผ่านโครงการส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุในอาชีพที่เหมาะสมกับวัยและประสบการณ์ โดยมีแพลตฟอร์ม “ไทยมีงานทำ” เป็นช่องทางหลักในการเชื่อมโยงผู้ประกอบการกับผู้สูงอายุที่ต้องการทำงาน

 

เงื่อนไขการจ้างงานผู้สูงอายุ

 

1. ค่าตอบแทน อย่างน้อยชั่วโมงละ 45 บาท

2. ลักษณะงาน ต้องไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพและความปลอดภัย เช่น งานด้านการค้าหรืองานหัตถกรรมพื้นบ้าน

3. เวลาทำงาน ไม่เกินวันละ 7 ชั่วโมง และไม่เกินสัปดาห์ละ 6 วัน เพื่อให้เหมาะสมกับข้อจำกัดทางกายภาพและสุขภาพ

 

สิทธิและสวัสดิการผู้สูงอายุ

 

ตามพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 มาตรา 11 กำหนดสิทธิและสวัสดิการสำหรับผู้สูงอายุครอบคลุม 13 ข้อหลัก ดังนี้

 

1. เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ

– อายุ 60-69 ปี ได้รับ 600 บาทต่อเดือน

– อายุ 70-79 ปี ได้รับ 700 บาทต่อเดือน

– อายุ 80-89 ปี ได้รับ 800 บาทต่อเดือน

– อายุ 90 ปีขึ้นไป ได้รับ 1,000 บาทต่อเดือน

 

2. การลดหย่อนค่าโดยสาร

ส่วนลด 50% สำหรับ รถประจำทาง เรือโดยสาร รถไฟฟ้า MRT, BTS และแอร์พอร์ตเรียลลิงค์

 

3. สิทธิทางภาษี

บุตรที่เลี้ยงดูบิดามารดาสามารถขอลดหย่อนภาษีได้ 30,000 บาทต่อผู้สูงอายุ 1 คนต่อปี

 

4. การปรับสภาพที่อยู่อาศัย

ผู้สูงอายุที่มีฐานะยากจนสามารถขอปรับสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกในอัตราเหมาจ่าย 22,500 บาท หรือ 40,000 บาท

 

5. สิทธิทางอาชีพ

ให้คำปรึกษาการรับสมัครงาน ตำแหน่งงานว่าง และการฝึกอาชีพ ผ่านสำนักงานจัดหางานจังหวัด

 

6. การบริการสาธารณะและสิ่งอำนวยความสะดวก

จัดให้มีลิฟต์ ราวบันได ทางลาด ที่จอดรถ และการช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ในสถานที่สาธารณะ

 

7. สิทธิทางการศึกษา

กศน. พัฒนาหลักสูตรเพื่อให้ผู้สูงอายุได้เรียนรู้ตลอดชีวิตตามความต้องการ

 

8. สิทธิทางการแพทย์และสาธารณสุข

ได้รับบริการผ่านช่องทางพิเศษในสถานพยาบาลของรัฐ เพื่อความสะดวกและรวดเร็ว

 

9. สิทธิการช่วยเหลือทางกฎหมาย

กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมาย รวมถึงสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจ้างทนายและค่าธรรมเนียมขึ้นศาล

 

10. ยกเว้นค่าเข้าชมสถานที่ของรัฐ

เช่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ และโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

 

11. สิทธิการมีส่วนร่วมในกิจการสังคม

ได้รับการส่งเสริมให้มีกิจกรรมสังคมภายในชุมชน เช่น ชมรมผู้สูงอายุ สนามกีฬา ศูนย์สุขภาพ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

 

12. การช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ยากจน

ผู้สูงอายุที่ยากจนจะได้รับการช่วยเหลือเป็นเงินไม่เกินครั้งละ 3,000 บาท ไม่เกิน 3 ครั้งต่อคนต่อปี

 

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรสู่สังคมผู้สูงอายุถือเป็นความท้าทายสำคัญที่ประเทศไทยต้องเตรียมรับมือ ทั้งในด้านการเตรียมระบบสวัสดิการที่เพียงพอ การสร้างโอกาสการทำงานที่เหมาะสม และการพัฒนาระบบดูแลสุขภาพที่มีประสิทธิภาพ

 

ภาครัฐได้มีการเตรียมความพร้อมผ่านนโยบายและมาตรการต่างๆ เพื่อให้ผู้สูงอายุไทยสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ มีศักดิ์ศรี และเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนต่อไป